Niets zo moeilijk als een betrouwbare voorspelling doen over langetermijnontwikkelingen. Het kabinet Rutte heeft hier blijkbaar geen boodschap aan, want het liet ECN en het PBL een routekaart opstellen naar een ‘schoner Nederland in 2050’, waarbij de twee onderzoeksinstellingen de mogelijkheden moesten verkennen om in het genoemde jaar tot een reductie van tachtig procent aan broeikasgassen te komen ten opzichte van het peiljaar 1990. De weinig opzienbarende conclusie van het rapport is, dat alleen door de gezamenlijke inzet van energiebesparing, biomassa, koolstofdioxideafvang en -opslag en schone elektriciteit deze doelstelling te halen is.

ECN en het PBL stellen dat de doelstelling alleen te halen is door het energiesysteem ingrijpend te veranderen en noemt de tijdspanne tot 2050 in deze context zelfs krap. Daar zit wel een kern van waarheid in: bij ontwikkelingen op het gebied van energieopwekking duurt het nu eenmaal lang voordat deze rendabel zijn. Een actueel voorbeeld hiervan is windenergie: uit recente cijfers van het CBS blijkt dat de productie van windenergie in Nederland nog altijd niet winstgevend is.

Toch lijkt mij een voorspelling die bijna veertig jaar vooruitblikt vooral koffiedik kijken. Wie had bijvoorbeeld kunnen denken dat Duitsland dit jaar opeens zou stoppen met het produceren van kernenergie? Laat staan dat iemand dit veertig jaar geleden wist. Het moge duidelijk zijn: hoe verder je vooruit kijkt, hoe onbetrouwbaarder je voorspelling.

Pijnlijk is ook dat CCS (Carbon Capture and Storage), een van de belangrijkste pilaren die het rapport noemt om de doelstelling te halen, momenteel op losse schroeven lijkt te staan: in TW 45 bracht onze Amerikaanse correspondent Teake Zuidema nog een artikel van Bill Sweet op het Energy-Wise blog van het wetenschappelijke tijdschrift IEEE Spectrum onder de aandacht, waarin een duister beeld van CCS wordt geschetst. Niet alleen lopen CCS-projecten tegen maatschappelijke problemen aan, maar ook op technisch vlak rammelt er van alles. In hetzelfde stuk noemt Zuidema het blad The Economist dat melding maakt van een door de Britse overheid gestaakt CCS-project, omdat de kosten hiervan de spuigaten uitliepen. Of CCS een onderdeel van Nederlands koolstof­dioxidereductieplan wordt, is dus nog maar de vraag.

Het rapport stelt ook dat het energieverbruik van Nederland omlaag moet en ook hier kunnen we niks mee. Want de vraag is vooral hóe we dit moeten doen. Terugkijkend op de afgelopen veertig jaar kent het energieverbruik in Nederland per hoofd van de bevolking geen duidelijke daling. Daar komt bij dat de verwachting (alweer een verwachting) is dat de Nederlandse bevolking tot 2030 groeit en daarna pas krimpt. Een afname van ons totale energieverbruik lijkt er voorlopig dus niet in te zitten.

De geschatte kosten die de overheid volgens het rapport moet maken om tot deze koolstofdioxidereductie te komen, zijn dan ook niet verrassend: deze liggen tussen de nul en de twintig miljard euro. Ik ben benieuwd of daar de kosten van dit redelijk zinloze rapport bij zijn meegerekend?