De uitspraak van de rechter dat internetproviders Ziggo en XS4All filesharingwebsite The Pirate Bay moeten gaan blokkeren, ontketende een storm van verontwaardiging. De website van de Stichting Brein – de boosdoener, want degene die Ziggo en XS4All voor de rechter sleepte – werd kort na het vonnis gehackt door het beruchte hackerscollectief Anonymous en is al dagen onbereikbaar. De mensen achter The Pirate Bay noemen op hun website de Stichting Brein ‘een corrupte organisatie die wereldwijd bekend staat om het vervalsen van bewijs in de rechtzaal’. Overigens zonder daar argumenten voor te geven.

Ondanks die verontwaardiging zal niemand met een gezond stel hersens ontkennen dat wat The Pirate Bay doet, moreel verwerpelijk is. De website biedt zelf weliswaar niets concreets aan, maar faciliteert zonder toestemming de uitwisseling van films, muziek en software, zonder dat de creativiteit en het harde werk van de muzikanten en film- en softwaremakers ervoor beloond worden. De discussie kent echter ook een tweetal interessante principekwesties, die minder makkelijk te duiden zijn.

De eerste is de juridische rol van de providers. ‘Dit is een geschil tussen Brein en The Pirate Bay, dat moet niet via ons gaan’, betoogt Ziggo. De internetprovider zegt geen partij te zijn in het conflict en wil niet optreden als uitvoerder van een gerechtelijke uitspraak. Het bedrijf gaat daarom in hoger beroep, overigens net als XS4All. Tot die tijd wacht de providers een dwangsom van 10.000 euro voor elke dag na 25 januari dat The Pirate Bay of één van de mirror sites toegankelijk is.

De tweede kwestie betreft de ideologie dat vrije en onbeperkte toegang tot internet een fundamenteel recht is geworden, omdat internet inmiddels zo sterk is verweven met ons dagelijks bestaan dat we niet meer zonder zouden kunnen. Het beperken van toegang tot delen van het internet is een vorm van censuur en past daarom niet in een vrijheidsstaat, zeggen de tegenstanders van de blokkade. Eerst waren het kinderpornowebsites, nu downloadsites; wat is de volgende categorie?

Blokkeren is een lapmiddel dat eerder irriteert en polariseert dan dat het een oplossing vormt voor het probleem. De industrie zelf heeft immers de belangrijkste troef tegen piraterij in handen: het moet voor gebruikers aantrekkelijk zijn om voor een redelijke vergoeding en via een modern kanaal gebruik te maken van content. De muziekindustrie heeft dit inmiddels begrepen (Spotify, de iTunes Store, Grooveshark, etc.) en ook softwareontwikkelaars hebben het laatste jaar een slag gemaakt (software ‘in de cloud’, abonnementsconstructies).

Opvallende achterblijver is echter de filmindustrie. Met het sluiten van de ene na de andere videotheek en het ontbreken van een legaal alternatief (anders dan het kopen van de dvd/Blu-ray, wat in feite ouderwets is), blijft het voor de filmliefhebber aantrekkelijk om met de talloze beschikbare trucjes de blokkade van The Pirate Bay te omzeilen, of alternatieven als BTJunkie, Isohunt of nieuwsgroepen te gebruiken.

Brein boekte daarom een Pyrrhusoverwinning. De echte overwinning komt pas als het publiek het legaal verkrijgen van content uit zichzelf verkiest boven het downloaden van The Pirate Bay. De sleutel daartoe ligt bij de industrie zelf.