3 december 2011 Benno Boeters
Getijdenturbines kunnen in de Brouwersdam, bij een geïnstalleerd vermogen van 60 MW, per jaar 190 GWh leveren, genoeg groene stroom voor zestigduizend huishoudens. Vertegenwoordigers van de twee provincies en van Rijkswaterstaat werkten twee opties uit. Over twee jaar moet er één op proef gaan draaien.
Sinds het afsluiten van de Grevelingen met de Brouwersdam in 1971, is de waterkwaliteit tussen Goeree Overflakkee en Schouwen Duiveland een probleem. Onder andere de zuurstofcondities zouden flink verbeteren als aan de noordzijde van de Brouwersdam een nieuwe spuisluis (zee)water in of uit kan laten, zodat er een 50 cm getijdenverschil in de Grevelingen ontstaat. De oude spuisluis aan de zuidkant (ten zuiden van de Kabbelaarsbank en Port Zeelande) kan slechts zorgen voor een getijdenverschil van vijf centimeter.
Als er dan toch een nieuwe spuisluis nodig is, waarom die dan niet ook benutten voor getijdenenergie, was al jaren geleden de gedachte (Technisch Weekblad, 31 januari 2009). Dat plan – optie 1 – is verder uitgewerkt. Duidelijk is nu dat over een lengte van 550 meter de oude caissons waarmee de Brouwersdam is opgebouwd, verwijderd moeten worden. Om de geplande 72 turbines in de dam aan te kunnen leggen, is het nodig dit deel opnieuw te bouwen, met daarin alle voorzieningen voor de turbines.
In de vernauwing in de waterdoorlaten plaatst men bulbturbines (turbines met een grote ‘bulb’, waarin o.a. de generator zit opgesloten). Bij deze optie is visschade nog een punt van aandacht. Turbine-leverancier Nijhuis/Pentair denkt dat de vorm van de schoepen nog beter kan, om ze ‘visvriendelijker’ te maken. Om optie 1 te testen is het voorstel om in de bestaande spuisluis in de Brouwersdam een bulbturbine installeren.
Optie 2 is waarschijnlijk nog visvriendelijker heeft als voordeel dat de oude caissons kunnen blijven liggen. Het water gaat er in deze optie in een hevel overheen. Daarbij is het mogelijk bovenop de doorlaat (verticaal) een turbine te plaatsen die aangedreven wordt door de lucht die het vallende water meezuigt. Deze hydropneumatische optie heeft geen draaiende delen in het water. Deze getijdencentrale kost geen 449 (optie 1) maar 259 miljoen euro, want de caissons blijven liggen en de turbines zijn goedkoper. Keerzijde is weer dat de stroomopbrengst een stuk minder is: 120 GWh/jaar bij een geïnstalleerd vermogen van 37 MW.
Als de hevel-optie verkozen wordt, wil men in de Grevelingendam (aan de oostkant van het meer) een proef doen, gebruik makend van een al bestaande hevel in die dam. Aan de Britse Lancaster University is deze techniek al bewezen met een proefopstelling. Een praktijkproef is echter noodzakelijk, ook omdat energiemaatschappijen pas bereid zijn in deze vorm van getijdenenergie te investeren, als het experiment positief uitvalt.
Overigens gaat volgend jaar ook een proef van start met ‘vrije stroom turbines’ in de Oosterscheldedam. Het ene type is van Tocardo en lijkt op een windturbine met twee bladen, het andere is een nieuwe uitvoering van een turbine met verticale bladen, waarmee Ecofys al eerder tests deed bij de Totalsteiger bij Borssele in de Westerschelde.
Technisch Weekblad is een uitgave van Beta Publishers.
© 2012 www.technischweekblad.nl - alle rechten voorbehouden.