De sporter als bron van data | Technisch Weekblad
Achtergrond

De sporter als bron van data

Is een machine zonder sensoren bijna niet meer voor te stellen, ook sporters worden steeds vaker met sensoren gevolgd. De Sporter 4.0 heeft daardoor inzicht in zijn conditie en fitheid.

De ‘bh’ die u weleens ziet als profvoetballers hun shirt uittrekken, is voor sensoren die allerlei data van de sporter vastleggen om inzicht te geven in diens conditie. Johan Sports is een van de bedrijven die deze dienst aanbiedt aan verschillende voetbal-, hockey- en rugbyclubs van (inter)nationaal topniveau.

“Wij bekijken data vanuit een fysieke context”, zegt Niels van der Linden, verantwoordelijk voor productontwikkeling bij Johan Sports. “Fysiek sterker worden, fit blijven gedurende het seizoen, gedurende de hele wedstrijd sprintjes kunnen blijven maken, niet geblesseerd worden.”

De eerste stap is het vastleggen van de data. Een hartslagmeter spreekt voor zich, daarna volgt de locatie van de speler. LPS, een local positioning system aan de hand van sensoren rondom het veld, is de meest nauwkeurige optie, maar mist flexibiliteit; op een ander veld heb je er niets aan. “We hebben gekozen voor de meest nauwkeurige GNSS patch antenne, waarmee we gebruik kunnen maken van GPS en GLONASS. Omdat we die twee constellaties meten kunnen we de absolute positie op het veld bepalen met minder dan 1m afwijking.”

“Daarnaast zijn we geïnteresseerd in de relatieve positie, de afstanden en de snelheid waarmee een sporter die aflegt. Daarvoor gebruiken we een IMU, een
inertial movement unit, een combinatie van een accelerometer, gyroscoop en magnetometer. De accelerometer meet de versnelling van de speler. De gyroscoop corrigeert de kanteling van de tracker op de rug. De magnetometer is om de richting te bepalen. Zo kunnen we de versnellingen vanuit spelersperspectief bepalen.”

In theorie zou GPS of GLONASS ook gebruikt kunnen worden om de versnelling te meten. “In praktijk blijkt dat lastig, omdat de sporten waarin we actief zijn heel dynamisch zijn. Bij lineaire bewegingen als wandelen is dat makkelijker. Wij halen de afstand en snelheid uit de GNSS en de acceleratie uit de IMU. Zo blijven we het dichtst bij de bron die we meten.”

De grootste clubs van Europa, denk aan FC Barcelona, Liverpool of Bayern München, hebben een team van experts die deze data vertalen naar (individuele) informatie en trainingsprogramma’s. Johan Sports richt zich op de middelgrote- en kleinere clubs die niet die financiële armslag hebben en heeft wetenschappelijk onderbouwde trainingsmethodieken van onder meer Raymond Verheijen in de software verwerkt – de tweede stap.

De software vertaalt de data naar hapklare informatie voor de coach, vertelt Ralph van Baasbank, algemeen directeur bij het bedrijf. “Dat begint vaak met inzicht in wat een wedstrijd en een training van een speler vragen. Bij veel ploegen, ook op eredivisieniveau, is de load van de zwaarste training veel lager dan die van een wedstrijd. Daar kun je aan werken door in de zwaarste training langzaam naar wedstrijdload te groeien. Dat heeft al veel invloed.”

Ook kunnen meer persoonlijke trainingsadviezen uit de software rollen, bijvoorbeeld dat de acceleratie van de speler nog prima is, maar dat zijn topsnelheid lager is komen te liggen. “Dan kan het zijn dat iemand de afgelopen weken te weinig sprintmeters heeft afgelegd, omdat ze op te kleine velden hebben getraind. Daar heb je veel acceleraties, maar maken spelers nauwelijks sprintmeters.”

Wat nog in de kinderschoenen staat, is dat het systeem voorspellingen gaat doen. “Stel een speler loopt na een half jaar trainen tegen een hamstringblessure aan. Op basis van de data kan een algoritme bij eenzelfde trainingsopbouw en intensiteit in de toekomst een signaal geven. De software kan patronen herkennen. Als iemand veel spierblessures krijgt, moet je als coach misschien een andere trainingsopbouw kiezen.”

Johan Sports is onlangs overgenomen door technologieproducent Demcon. Het maakt volgende stappen mogelijk. Van Baasbank: “Ten eerste willen we ook LPS-techniek toevoegen, zodat de sensor niet alleen buiten, maar ook binnen gebruikt kan worden. Ook op de roadmap ligt de integratie met videobeelden. Daarmee kunnen we de coach een platform aanbieden voor zowel fysieke als tactische optimalisatie.”

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW