Een kubusvormige sensor, duurzame fabriek en stalen bruggen | Technisch Weekblad
Achtergrond

Een kubusvormige sensor, duurzame fabriek en stalen bruggen

Naar aanleiding van de Top 50 Nederlandse Ingenieursbureaus licht TW zes mooi projecten van ingenieursbureaus uit.

Duurzame fabriek in Rotterdams havengebied door Kragten B.V.

Op de Rotterdamse Maasvlakte verrijst momenteel een nieuwe smoothiefabriek. ‘The Blender’ van Innocent Drinks moet begin 2021 voltooid zijn en de eerste CO2-neutrale fabriek van Europa worden. In een consortium met architectenbureau Van Aken en Aronsohn Raadgevende Ingenieurs wist Kragten B.V. de opdracht binnen te slepen. Projectleider Jeroen Heijmans noemt de opdracht bijzonder, in meerdere aspecten. ‘De locatie van de fabriek is pittig, want deze wordt hard aangevallen door het weer. De kans bestaat zelfs dat deze bij springtij onder water kan komen.’ Kragten kwam met de onconventionele oplossing om de fabrieksvloer 1,2 m boven het maaiveld te zetten, om deze niet te laten overstromen.

De hoofdmoot is echter duurzaamheid. Heijmans: ‘Dat zit overal in verwerkt, bijvoorbeeld ook in de meest efficiënte transportbewegingen op het terrein: geen onnodige verkeerslussen of verbindingen. En veel groen op het terrein.’ Innocent Drinks wil met The Blender het certificaat BREEAM Excellent voor duurzaamheid behalen.

Een grote vijver van 4.800 m3 op het terrein kan het hemelwater bergen. Niet alleen functioneel, maar ook een mooie aankleding van het terrein. Heijmans: ‘Mensen kunnen op het terrein een fijn ommetje maken, wat echt bijzonder is midden in zo’n groot industrieel havencomplex.’ The Blender wordt daarmee in elk opzicht bijzonder.

Kubus van Technolution telt fietsers en voetgangers

De gemeente Groningen wil graag in kaart brengen hoe(veel) fietsers en voetgangers zich in de stad bewegen. Hiertoe hebben ze de hulp ingeschakeld van Technolution, dat een verkeersmanagementsysteem heeft ontwikkeld dat dit gedetailleerd in kaart kan brengen, zonder daarbij de privacyregels te schenden.

‘In 2015 vroeg de stad Kopenhagen ons om de fietsers in de stad te monitoren, zodat zij hun reistijd konden verbeteren’, vertelt Michael Dubbeldam, domeinarchitect mobiliteit en AI-deskundige bij Technolution. ‘We ontdekten dat er nog geen technologie was die dit betrouwbaar kon meten. We zijn toen samen met Kopenhagen aan de ontwikkeling van een systeem begonnen, dat dit wel kan.’ Ook de gemeente Rotterdam sloot zich aan bij de ontwikkeling.

Inmiddels hangt het systeem, de Flowcube, in Groningen. De compacte, kubusvormige sensor meet 13x13x13 cm en bevat een cameracomponent en een verwerkingscomponent. Het systeem, dat met deep learning werkt, herkent individuele fietsers en voetgangers en geeft deze een waarde, die het uploadt naar de cloud. Er worden dus geen camerabeelden opgeslagen en data blijven slechts twintig minuten bewaard.

Dat is echter ruim voldoende om inzicht in de fietsers- en voetgangersstromen te geven, iets dat in de huidige 1,5 meter-maatschappij een toegevoegde waarde kan hebben. Groningen maakt intussen al dankbaar gebruik van de data.

 

Nieuwbouw Europees Geneesmiddelen Agentschap door bouwcombinatie EMA

Een van de gevolgen van de Brexit is een nieuw kantoor voor het Europees Geneesmiddelen Agentschap (EMA), in Amsterdam. Bouwcombinatie EMA, een samenwerking van Dura Vermeer en Heijmans, leverde de nieuwbouw op 15 november 2019 op.

Het circa 39.000 m2 grote gebouw is 81 m hoog en telt negentien verdiepingen en zeven grote vergaderzalen.

Bijzonder is de snelheid van het ontwerp en de realisatie, zegt Frans Rombouts, projectdirecteur van Bouwcombinatie EMA. Het gebouw werd in achttien maanden gerealiseerd. ‘Het vergt echt een andere manier van denken en werken om dit met alle partijen voor elkaar te krijgen’, aldus Rombouts. Om eerder te kunnen starten met de bouw, knipte Bouwcombinatie EMA het ontwerp in bouwdelen op. Hierdoor konden de heipalen al de grond in, terwijl op andere onderdelen het definitieve ontwerp nog werd uitgewerkt.

‘Een ander bijzonder aspect is de groene wand in het pand’, zegt Rombouts. Deze 60 m hoge wand in het atrium reikt tot de top van het gebouw; er zitten ruim 52.000 plantjes in verwerkt.

Ook aan duurzaamheid wordt veel waarde gehecht: individuele warmte- en kouderegeling, bewegingsgevoelige lichtsensoren en het gebruik van stadswarmte moeten het energieverbruik optimaliseren.

Rombouts: ‘Bij dit project zijn  Heijmans en Dura Vermeer als partners opgetrokken en het is ons samen gelukt dit uitdagende project op tijd succesvol te voltooien.’

Unilever Foods Innovation Centre door DWA

Het energieneutrale Foods Innovation Centre van Unilever is een van de meest duurzame gebouwen ter wereld. Dit is extra indrukwekkend als gekeken wordt naar de diversiteit aan functies en faciliteiten, vertelt Arie Huisman, managing partner bij DWA. ‘Het gebouw bevat onder meer een pilot plant, laboratoria, keukens, kantoren, keukens en restauratieve functies. Deze diversiteit aan functies en procesgerelateerde installaties zorgde voor extra complexiteit om de duurzaamheidsambities en energieneutraliteit waar te maken.’ Samen met Dura Vermeer en andere bouwteamleden (waaronder DWA) is het gebouw in korte tijd ontwikkeld en gerealiseerd; december vorig jaar opende de koning het duurzame Foods Innovation Centre.

Ambitieus was de BREEAM-ambitie die tijdens de realisatie verhoogd is naar Outstanding, het hoogst haalbare niveau. DWA – verantwoordelijk als installatie-/BREEAM-adviseur – ontwikkelde samen met Unilever en Dura Vermeer een roadmap op basis waarvan deze ambitie waargemaakt is.

De duurzaamheidsambitie is vanaf het eerste initiatief in de tenderfase integraal meegenomen in het ontwerpproces. Er is ontworpen conform de Trias Energetica, waarbij terugdringing van het energieverbruik ook speerpunt is. Dit is onder andere bereikt door de compacte bouwvorm en zeer hoogwaardige gebouwschil. Een tweede speerpunt is smart sensoring, waarmee energie en ventilatie volledig zijn afgestemd op gebruik. Zo worden naast temperatuur bijvoorbeeld VOS, CO2- en vochtgehalte gemeten om alles zo nauwkeurig mogelijk te regelen. Hierdoor is het gezondheidsaspect voor medewerkers ook zeer prominent aanwezig.

 

Levensduuronderzoek vaste stalen bruggen door Movares, IV Infra en ProClass

Rijkswaterstaat staat een grote vervangings- en renovatieopgave te wachten, waaronder ook vaste stalen bruggen. Manager Onderzoeksprogramma Vervanging & Renovatie bij RWS Wouter Van Schelt: ‘We brengen van alle vaste stalen bruggen landelijk in kaart wat de restlevensduur is en welke maatregelen per brug nodig zijn. Hiervoor schakelde RWS de combinatie IV-Infra, Movares en ProClass in.’ Het is landelijk de eerste keer dat grootschalig onderzoek op deze manier wordt aangepakt.

‘ProClass verzamelt alle archiefstukken van bruggen en digitaliseert en ordent deze gegevens, zodat er een database ontstaat met gegevens over de stalen bruggen’, vertelt Gert Visser, binnen Movares commercieel verantwoordelijk voor het contact met RWS en nauw betrokken bij de samenwerking met IV Infra in dit project.

Visser: ‘Jarenlang inspecteerden we bruggen visueel: kijken naar de bruggen en uitspraken doen over de staat en het mogelijke onderhoud. Maar in dit project gaat het veel dieper en onderzoeken we ook dingen die we niet kunnen zien.’

‘Een belangrijk deel van het project is een quickscan van de brug’, vertelt Pieter van Lierop van IV Infra. Daarbij worden er zoveel mogelijk archiefdata van een brug verzameld en vervolgens wordt daar een rekenkundige analyse, ontwikkeld door TNO, op losgelaten. Van Lierop: ‘Daaruit rollen resultaten over de constructieve veiligheid en technische restlevensduur van de brug.’ Hij benadrukt dat de quickscan slechts een deel van het onderzoek omvat. Het uiteindelijke resultaat moet antwoord geven op de vraag welke bruggen als eerste moeten worden aagepakt.

Visser: ‘We zitten nu in de opstartfase en we verzamelen de eerste gegevens van een twintigtal bruggen. Hierna volgt een evaluatie en dan besluit RWS hoe het vervolg van het project in te richten.’


Compleet nieuwe, energieneutrale woonwijk voor Amsterdam door Sweco en het Ingenieursbureau Amsterdam

Op Strandeiland verrijzen maar liefst 8.000 energieneutrale, gasloze woningen. Het wordt een van de grootste stadswijken van Amsterdam en is onderdeel van IJburg 2.

‘Strandeiland wordt de komende twintig jaar ontwikkeld en heeft zelfs de ambitie om energieleverend te worden’, aldus Jan Uidam, van het Ingenieursbureau van de gemeente Amsterdam. Hiertoe wordt er niet alleen WKO ingezet, maar wordt er ook circulair gebouwd.

‘Bijzonder is dat we de WKO combineren met Nieuwe Sanitatie’, vertelt Peter van Dyck, teammanager bij Sweco. ‘We gebruiken de warmte uit het grijze water om de woningen van warmte te voorzien. Het zwarte water vergisten we op het eiland en vervolgens gebruiken we ook die warmte voor het verwarmen van de woningen.’ Toch zal met name het oppervlaktewater van het IJmeer gebruikt worden voor de warmtevoorziening, waarmee in de zomer een warmtebuffer wordt aangelegd.

Ook opmerkelijk is dat er gemikt wordt op een exploitatieduur van maar liefst vijftig jaar. ‘Je hebt daarbij natuurlijk te maken met de technische levensduur van de installaties’, aldus Wiedjai Sewgobind, adviseur duurzame energie bij Sweco. ‘Dus maken we diverse risico-inventarisaties, want je kunt niet nu al voorzien hoe die installaties er over dertig jaar aan toe zijn.’

Strandeiland wordt nu opgespoten. In 2023 wordt gestart met de bouw van de eerste woningen.

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW