Goede vraag: Hoe kunnen we slim water bergen op platte daken? | Technisch Weekblad
Achtergrond

Goede vraag: Hoe kunnen we slim water bergen op platte daken?

Ronald van Bochove | donderdag 24 september 2020
Milieu & Duurzaamheid

Een dak met begroeiing vergroot de biodiversiteit en zorgt voor verkoeling in de stedelijke omgeving. Een andere belangrijke functie van een groen dak is het waterbergend vermogen in het substraat onder het groen. Door het water op het dak langer vast te houden wordt het riool ontlast bij hevige regenval. Maar met de steeds heviger regenbuien in korte tijd en daags na elkaar, is een groendak alleen onvoldoende om het riool te ontlasten.

Groene daken worden nu al enige jaren ingezet om het water van hevige regenbuien langer op het dak vast te houden. De daken in steden leveren een groot potentieel aan opvangcapaciteit. Het Hoogheemraadschap Delfland berekende bijvoorbeeld dat als alle geschikte daken in het beheergebied worden ingezet om water te bufferen er geen grote investeringen gedaan hoeven worden in het verhogen van de capaciteit van het rioleringsnet.

Het gaat vooral om piekbelasting. Dat speelt bij korte hevige regenbuien die het riool kunnen overbelasten. En deze soort regenbuien vinden in Nederland steeds vaker plaats. Het water op een groendak wordt opgenomen in de substraatlaag, een volume van korrels waaraan wortels zich hechten. Die laag draagt zorg voor een vruchtbare ondergrond en water wordt erin vastgehouden. Het vastgehouden water verdampt vervolgens of voert na de regenbui vertraagd af naar het riool. Maar de capaciteit kent haar beperkingen. 

De STOWA publicatie Groene Daken Nader Beschouwd, handelt over de effecten van begroeide daken in breed perspectief met de nadruk op de stedelijke waterhuishouding en concludeerde al in 2015 dat de opvang van regenwater in deze laag in veel gevallen niet de waarden haalt die graag werd gewenst (90%!) en dat een dikkere laag ook niet zonder meer leidt tot meer wateropvang. ‘Als er een hevige regenbui is geweest en het groendak is verzadigd, kan het eenzelfde regenbui de volgende dag niet meer verwerken,’ zegt Geert Jan Derksen, bedrijfsleider Joosten Ecodak. ‘En met die regenbui intensiteit worden we in Nederland steeds vaker geconfronteerd.’

Meer opvang nodig

De oplossing voor wateropvang wordt door deskundigen als Derksen (verenigd in het Nationaal Dakenplan) daarom gezocht in het ontwerp van groen/blauwe of blauwe daken waarin water ook wordt geborgen door het al dan niet in open kratten onder het groen op te vangen. ‘En als je dat opgevangen water met een slimme debietregelaar beheersbaar maakt, zijn er tal van voordelen te behalen.’ Derksen ontwikkelt met zijn bedrijf systemen waarmee water op daken op commando afgevoerd kan worden, opgeslagen in containers in de grond of op afroep aan bomen in de straat kan worden doorgesluisd. ‘Een in C++ geschreven programma maakt het systeem gemakkelijk te koppelen aan andere applicaties. Zo denken we bijvoorbeeld aan een beheerder die verantwoordelijk wordt voor een wijk of regio en het water op daken kan inzetten waar nodig of kan opslaan voor droge periodes.’

Het bedrijf van collega deskundige Henk Vlijm, directeur Optigrün Benelux, ontwikkelde de Smart Flow Control. Vlijm: ‘Dit is een ICT-gestuurde klep die over de hemelwaterafvoer op het dak geplaatst wordt. De Smart Flow Control analyseert de neerslagvoorspellingen en kan water afvoeren als er een hevige regenbui aankomt, zodat op het dak voldoende bergingscapaciteit beschikbaar blijft.’ Het water wordt niet afgevoerd naar het riool, maar opgeslagen in een tank op het hoogste dak van het gebouw of onder gebruiksdaken. ‘De gebouwbeheerder krijgt de beschikking over een app waarmee hij het opgevangen water naar believen kan inzetten en capaciteit op daken kan vrijmaken om aankomende regenbuien op te vangen.’

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW