Goede vraag: kunnen we klimaatdoelen realiseren zonder technologische doorbraken? | Technisch Weekblad
Achtergrond

Goede vraag: kunnen we klimaatdoelen realiseren zonder technologische doorbraken?

Vorige week werd in het Britse parlement gedebatteerd over een opvallend rapport. In ‘Absolute Zero’ ontvouwen onderzoekers van 6 Britse universiteiten een plan om 2050 een economie met nul emissies te hebben. Dat moet volgens hen met stapsgewijze verbeteringen van bestaande technieken, want doorbraken op schaal komen voor 2050 te laat. Geen waterstof en CCS dus.

De onderzoekers van het consortium UK FIRES, dat Imperial College en de universiteiten van Cambridge, Oxford, Bath, Nottingham en Strathclyde verenigt, waren duidelijk niet bang voor een radicaal plan. Volgens hen stellen overheden moeilijke keuzes te lang uit, omdat ze wachten op technische revoluties die te laat zullen komen. ‘Overdreven claims over de snelheid waarmee nieuwe technologie kan worden geïntroduceerd hinderen vooruitgang.’ Volgens de auteurs kost het 30 jaar voor een nieuwe techniek, zoals CCS grootschalig alle technische, juridische en sociale complexiteit heeft overwonnen, waardoor het grote publiek gerust is op een grootschalige toepassing. Sterker: ‘Inzetten op doorbraak-technologieën om nul emissies te halen in 2050 is riskant en leidt tot uitstel van actie,’ schrijven de auteurs.

Hoe komt het VK in 2050 tot nul emissies? Niet netto, maar absoluut. Dus zonder compensatie. Allerlei sectoren worden simpelweg gesloten. In 2030 zijn er nog een paar luchthavens, in 2050 zijn ook die verdwenen. Pas als synthetische kerosine of batterij technologie op afdoende schaal beschikbaar zijn, mag er weer gevlogen worden. De internationale scheepvaart wordt beëindigd. Zelfs de marine moet voor anker. Zo krijgt Brexit een nieuwe dimensie. Import en export kan alleen nog over rails via de Kanaaltunnel. Dat wordt een uitdaging. Van de 485 miljoen ton goederen die jaarlijks internationaal worden verhandeld gaan er nu slechts 2 miljoen ton onder het Kanaal door. Personenwagens krijgen een maximumgewicht van 1.000 kg, tegenover gemiddeld 1.400 kg nu. Dat is het makkelijke stuk, want enkele decennia geleden wogen auto’s nog slechts 700 kg. Energiezuinigheid wordt een hoofddoel in het ontwerpproces. Autodelen zorgt voor een bezettingsgraad van 100%.

Het energiegebruik als geheel moet terug naar 60% van wat het nu is. Rund en lam verdwijnen van de menukaart. De grootste uitdagingen liggen in de bouw. Staalrecycling zal verdrievoudigen, evenals het elektriciteitsverbruik. Voor beton is weinig plaats. Andere bouwmaterialen als hout worden grootschalig toegepast.

Volgens de onderzoekers zullen mensen in hun scenario nog steeds bevredigende levens kunnen leiden: ‘De activiteiten waar we het meeste plezier in hebben volgens de Britse tijdgebruiks-enquête zijn: sport, sociale activiteiten, eten, hobby’s, spelletjes, computeren, lezen, tv, muziek, radio, vrijwilligerswerk en slapen. We kunnen allemaal meer van die dingen gaan doen zonder voor extra emissies te zorgen.’

Het plan betekent een breuk met de huidige tendensen: ‘Onze auto’s worden zwaarder, we vliegen ieder jaar meer, en we stoken onze huizen warmer. We weten allemaal dat dit onverstandig is, maar het is lastig om een gesprek te beginnen over hoe we klimaatverandering willen oplossen, terwijl we blijven hopen dat nieuwe technieken onze problemen zullen oplossen.’

Tegen de BBC zegt hoofdauteur Julian Allwood, milieutechnoloog aan Cambridge: ‘Hoewel nieuwe technieken misschien in 2100  beschikbaar zullen zijn, zal het aantal massaal uitrolbare nieuwe technieken in 2050 beperkt zijn. We zullen waarschijnlijk klimaatverandering moeten op lossen met de technieken van vandaag.’

De gedachtenoefening van UK FIRES zal voor de één draconisch zijn en voor de ander verfrissend. Het is hoe dan ook de moeite waard om te denken over wat we doen als nieuwe technieken langer op zich laten wachten dan waar nu op gehoopt wordt.

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW