Texaanse stroomtoestanden in Nederland? | Technisch Weekblad
Achtergrond

Texaanse stroomtoestanden in Nederland?

Door extreem lage temperaturen zaten miljoenen Texanen dagenlang zonder stroom en in de kou. Veertig procent (46 GW) van het Texaanse generatievermogen was down. Een complete black-out werd maar net voorkomen. Voor zover bekend kwamen 80 Texanen om het leven en de schade loopt in de miljarden.

‘De hele elektriciteitswereld leert van zo’n incident,’ zegt Jan Vorrink, ‘dat wordt straks gedetailleerd beschreven in technische rapporten.’ Vorrink is manager van Tennet’s control centres en dus de man die er voor moet zorgen dat het licht in Nederland altijd aan blijft.

Politici wachten niet op rapporten. De Texaanse gouverneur Greg Abbott sneerde onmiddellijk dat het grid kwetsbaar is door een te groot aandeel van de windenergie. Volgens volksvertegenwoordiger Alexandria Ocasio-Cortez bewees de catastrofe juist dat Texas een Green New Deal nodig om minder afhankelijk te zijn van fossiele brandstoffen.

Wie heeft gelijk? De voorlopige conclusie is dat geen enkele vorm van energie bestand bleek tegen de extreme kou. Op het dieptepunt kwam 61% van het verlies aan vermogen van thermische opwekking (gas, steenkool, kernenergie) en 39% van wind- en zonne-energie. Gasleidingen en gaspompen bevroren. Steenkoolvoorraden werden onhandelbare ijsklompen. Een van de vijf Texaanse kerncentrales haakte af door het bevriezen van een koelwaterpomp.

Ook de duurzame energie liet het afweten. Zonnepanelen waren bedekt met sneeuw. Verder waaide het niet en bevroren sommige windturbines. Andere windturbines werden uitgeschakeld door ijsafzetting op de wieken. De-icing technologie voor windturbines is nog onbekend in de immense Texaanse windparken.

Kan extreme kou ook Nederland platleggen? Vorrink noemt die kans hoogst onwaarschijnlijk, maar ook weer niet gelijk aan nul.  ‘De Nederlandse situatie is beduidend anders dan die van Texas,’ zegt Vorrink. De Nederlandse gasinfrastructuur is berekend op lage temperaturen. Verder heeft Nederland een grote energiereserve door de ondergrondse opslag van aardgas.

Het groot verschil is dat Texas een (vrijwel) geïsoleerd netwerk heeft terwijl dat van Nederland via negen dikke verbindingen verbonden is met de netten van Duitsland, België, Engeland, Noorwegen en Denemarken. Vorrink: ‘Als hier iets mis gaat met de productie, dan halen we stroom bij de buren.’ In Texas kon dat niet. Het plan om Texas via super-connector Tres Amigas te verbinden met de andere Amerikaanse grids worden tegengewerkt door Texaanse politici die trots zijn op de ‘energy-autonomy’ van de staat en door de steenkolen-lobby.

Volgens de Texaanse netwerkbeheerder was het grid slechts een paar minuten verwijderd van een totale black-out. In dat geval had het weken kunnen duren voordat met een blackstart het hele netwerk weer op en running zou zijn geweest.

Hoe een blackstart in Nederland zou verlopen? ‘In landen die over waterkracht beschikken - zoals Duitsland – is dat geen probleem, dan zet je de kraan gewoon open,’ zegt Vorrink. ‘In Nederland hebben we bij drie gascentrales noodaggregaten staan met een grote batterij erbij, die kunnen de centrales weer opstarten en dan zorgen wij ervoor dat Nederland binnen 24 uur weer elektriciteit heeft.’

En een blackstart in een netwerk met louter wind- en zonne-energie? Vorrink: ‘Zo’n duurzaam netwerk is alleen mogelijk wanneer je veel energie opslaat, en die opgeslagen energie  kun je dan ook weer gebruiken voor een blackstart.’

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW