Ultrazuinige zeef dankzij nieuwe subsidie | Technisch Weekblad
Achtergrond

Ultrazuinige zeef dankzij nieuwe subsidie

Kankercellen opsporen in bloed. Voedingsmiddelen zuiveren. En razendsnel verontreinigingen detecteren in water. Voor dit alles is microfiltratie ontzettend nuttig. Het Nederlandse bedrijf Aquamarijn ontwikkelde een nieuw type microzeef, die 90 % zuiniger is dan conventionele zeven.

‘De keramische microzeven die wij maken bevatten extreem dunne membranen die deeltjes op microniveau uit vloeistoffen kunnen filteren,’ vertelt Jacob Baggerman, Principal Scientist bij Aquamarijn. ‘Denk aan micro-organismen, zoals bacteriën. Dit soort ongewenste deeltjes komen niet door de kunstmatige poriën in onze membranen en blijven daardoor hangen in de zeef.’

SUBSIDIES VOOR CO2-REDUCTIE
In 2050 moet Nederland 95 procent minder CO2 uitstoten ten opzichte van 1990. In 2030 moet er al een afname van 49 procent zijn. Op basis van deze klimaatdoelen stelt de overheid eisen aan industriële bedrijven. Ze ondersteunt hen bij het voldoen aan die eisen – met kennis, netwerken en subsidies.

Nieuwe subsidies
Via de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) biedt zij diverse nieuwe subsidies aan. Uniek en eenmalig zijn de subsidies Demonstratie Energie- en Klimaatinvestering (DEI+): Circulaire Economie en de Versnelde Klimaatinvestering Industrie (VeKI). Deze subsidieregelingen dragen bij aan het versneld behalen van de CO2-reductie doelstellingen van 2030. In 2020 opent daarnaast een heel nieuw soort regeling, die innovatieve integrale oplossingen voor de industrie ondersteunt: de regeling Missiegedreven Onderzoek Ontwikkeling en Innovatie (MOOI).

Interesse?
RVO.nl helpt je verder. Via haar subsidie- en financieringswijzer kom je direct te weten voor welke subsidie voor CO2-reductie jouw organisatie in aanmerking komt. Je ziet daar ook hoe je gebruik kunt maken van de kennis en het netwerk van RVO.nl.

Veel vloeistof filteren

Aquamarijn helpt organisaties al langer met microzeven. Baggerman: ‘We deden twintig jaar geleden al projecten met bedrijven als Grolsch en Friesland Coberco. Die maken gebruik van membranen, omdat je er grote hoeveelheden vloeistof mee kan behandelen. Conventionele  membranen hebben echter een groot nadeel. Omdat ze relatief dik zijn moet er continu een grote vloeistofdruk op de filters staan voor voldoende doorstroming. En dat is een erg energie-intensief proces. Microzeven kunnen wél bij lage druk heel snel heel veel vloeistof filteren en dus minder energie-intensief. Ze slibben hierdoor ook snel dicht. De uitdaging is om de zeven schoon te houden.’  

Roterende schijf stofzuigen

‘Rond 2015 vonden we een oplossing voor de snelle vervuiling van microzeven’, vertelt Baggerman. ‘We deden toen een project met een Zwitsers bedrijf. Dat beviel zo goed dat we er een joint venture mee oprichtten. Zij hadden al veel ervaring met roterende membranen. Samen kwamen we tot een andere, energiezuinige manier om de zeven schoon te houden.’
In plaats van een stilstaande filter die met behulp van stroming schoon blijft, ontwikkelden de partners een draaiende filter; microzeven in een roterende schijf. ‘Op deze schijf staat een soort stofzuiger gericht’, zegt Baggerman. ‘Bij elke omwenteling van de schijf zuigt die stofzuiger de membranen schoon. Een heel efficiënt systeem, dat maar weinig energie verbruikt in vergelijking met conventionele membraanfiltratie. Er is nu namelijk geen energie meer nodig om stromingsdruk te houden, alleen nog maar om de schijf te roteren. Per 1000 liter vloeistof zijn we daardoor van 39 naar 5 kWh gegaan. Een besparing van bijna 90%.’

Investering lager krijgen
Om de toepassing van de nieuwe microzeeftechnologie van de grond te krijgen kreeg Aquamarijn subsidie van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Ook de samenwerking met het Institute for Sustainable Process Technology (ISPT) was bepalend voor het succes, stelt Baggerman. ‘Dankzij hen kwamen we in contact met onze projectpartners DSM en NIZO. DSM hielp ons de technologie met een aantrekkelijke businesscase te demonstreren. NIZO maakte voor ons een rekenmodel, waarin ze doorrekende hoeveel energie- en geldbesparing mogelijk is als je deze technologie toepast in een organisatie.’ 

Baggerman en zijn team willen de nieuwe microzeef over enkele jaren op de markt brengen. ‘We weten al dat onze technologie werkt en opschaalbaar is. Ook weten we waar we op moeten focussen om de microzeef aantrekkelijker te maken. Bijvoorbeeld op de vraag hoe we de investering voor afnemers nóg lager kunnen krijgen. Subsidies van de overheid kunnen daar een uitkomst voor zijn.’

Brede impact maken
‘De energietransitie is niet onze allereerste motivatie om aan deze technologie te werken’, geeft Baggerman toe. ‘Maar we zijn wel trots dat we als Aquamarijn kunnen bijdragen aan grootschalige energiebesparing. Dat we hiermee helpen de doelstellingen van het Klimaatakkoord te behalen, doet me wel iets. En wat ik helemáál mooi vind, is dat ons product – naast energiebesparing – ook andere maatschappelijke doelen dient. Bijvoorbeeld snelle microbiologische analyses, bloedanalyse op kankercellen en drijfgasvrije verstuiving van vloeistoffen.’

Versnelde Klimaatinvestering Industrie (VeKI)
Deze unieke subsidie is speciaal bedoeld om de terugverdientijd van CO2-reducerende investeringen te verkorten. De Rijksoverheid heeft voor deze subsidie 28 miljoen euro vrijgegeven.

Voorwaarden
Projecten moeten in elk geval draaien rond de thema’s ‘energie-efficiëntie’, ‘recycling’ of ‘hergebruik van afval’. Het moet gaan om investeringen in bewezen maatregelen, waarbij de terugverdientijd voor de investeringskosten langer dan vijf jaar is. En de toepassing van het project moet klaar zijn voor de markt. Dit betekent dat de toepassing tenminste drie keer bewezen moet zijn in vergelijkbare projecten in de Nederlandse industrie.

Wees er snel bij

Aanvragen voor VeKI kun je bij RVO.nl indienen tot en met 30 juni 2020 (uiterlijk 17.00 uur).

 

Demonstratie Energie- en Klimaatinnovatie (DEI+): Circulaire Economie
Deze unieke regeling is speciaal bedoeld om het duurzame gebruik van grondstoffen te stimuleren. De Rijksoverheid heeft voor deze subsidie 44 miljoen euro vrijgegeven.

Voorwaarden
Projecten die in aanmerking komen voor deze regeling moeten hun einddatum op uiterlijk 31 december 2020 hebben. Deze projecten moeten inzetten op een hoogwaardiger of langer gebruik van grondstoffen. Bij die projecten moet sprake zijn van CO2-reductie. Denk bijvoorbeeld aan recycling en hergebruik van afval. Of het gebruik van biobased grondstoffen.
DEI+: Circulaire Economie is onder andere bestemd voor de industrie, bedrijven in de energievoorziening, waterbedrijven en afvalbeheerders. Uw project komt hiervoor in aanmerking als u een nieuwe innovatieve techniek of een nieuw product wilt demonstreren. Voorstellen van het mkb zijn ook meer dan welkom.

Wees er snel bij
Aanvragen voor DEI+ Circulaire Economie kunt u nog indienen tot en met 22 september 2020 (uiterlijk 17.00 uur). Houd bij het aanvragen van de subsidie rekening met de omvang, looptijd en einddatum van uw project.

 

Missiegedreven Onderzoek Ontwikkeling en Innovatie (MOOI)
Deze unieke regeling is speciaal bedoeld om integrale oplossingen te ondersteunen die bijdragen aan de klimaatdoelen. De Rijksoverheid heeft voor deze subsidie 65 miljoen euro vrijgegeven, waarvan 17 miljoen euro specifiek voor industriële oplossingen.

Voorwaarden
Projecten die in aanmerking komen voor de MOOI-regeling moeten een flinke financiële omvang hebben. De exacte grootte wordt nog bepaald. Daarnaast dient in het project duidelijk sprake te zijn van een integrale aanpak. Daarom moeten meerdere bedrijven uit de innovatieketen aangesloten zijn bij het project. Dit zijn bij voorkeur organisaties vanuit verschillende disciplines en consortia. Ook is het belangrijk dat aanvragers heldere mijlpalen in hun plan opstellen. Deze moeten SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden) zijn, zodat de voortgang goed gevolgd kan worden.

Lees meer
Bovenstaande en andere voorwaarden worden definitief bekendgemaakt bij de officiële publicatie van de MOOI-regeling in de Staatscourant. De publicatie staat gepland voor midden januari 2020. Dan volgt ook meer informatie over MOOI-regeling in de financieringswijzer van RVO.nl.

Ontvang de nieuwsbrief, binnenkort 2 keer per week

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW