Energiebedrijven kritisch over rol Tennet bij stroomtransport | Technisch Weekblad
Nieuws

Energiebedrijven kritisch over rol Tennet bij stroomtransport

Duurzaam opgewekte stroom krijgt voorrang op het hoogspanningsnet. De kosten zijn voor rekening van producenten van grijze stroom.

Voorrang voor een bepaalde stroomsoort op het elektriciteitsnet is een kwestie van afspraken in geval van congestie. Technisch onderscheid op basis van stroomsoorten is niet mogelijk. Als de transportcapaciteit van het elektriciteitsnet maar groot genoeg is (een ‘koperen plaat’ vormt) speelt de voorrangskwestie niet.

Maar als de productiecapaciteit van stroom groter is dan wat het transportnet kan vervoeren, kan er congestie op het netwerk ontstaan. Dat vertaalt zich in – ontoelaatbare – verhoging van spanning en/of frequentie. Dan is congestiemanagement noodzakelijk. In Nederland beperkt zich dit straks tot het hoogspanningsnet.

Congestie dreigt in Nederland met name in het noorden, westen (Maasvlakte) en Zeeland. Dat zijn gebieden met veel opwekkers. Daar gaat groene stroom, evenals stroom uit warmtekrachtinstallaties (wkk’s), straks voor. Netbeheerder Tennet zal aan conventionele centrales in die gebieden vragen hun productie terug te schroeven. Vervolgens vraagt de beheerder een andere, vaak duurdere producent in een ander gebied om meer te produceren dan gepland. Het verschil in deze prijzen vormen de kosten van congestiemanagement. Deze worden geschat op 30 à 47 miljoen euro. Tennet kan productievermindering cq. -verhoging dwingend opleggen om de netbalans te bewaren.

Een vorm van congestiemanagement fungeert sinds een jaar in het Westland (dit betreft echter niet het hoogspanningsnet). Tuinders hebben hier veel meer opwekcapaciteit in wkk’s vastgelegd dan er regionaal stroom kan worden getransporteerd. Het is tot nu toe enkele malen gebeurd dat sommige tuinders hun stroomproductie moesten verminderen.

Hoe het Nederlandse systeem van congestiemanagement vorm krijgt, is nog niet helemaal duidelijk. Volgens een recent voorstel van EZ zal elke grijze producent zijn stroom op de APX (de stroombeurs) moeten aanbieden, ook die in niet-congestiegebieden. Daaruit kiest Tennet op basis van kosten welke centrales moeten af- en opregelen.

In de toekomst is ook een keus voorstelbaar op basis van energetisch rendement of CO2-emissie. Maar voor dat laatste werkt de markt voor CO2-emissies nog niet goed genoeg.

In landen als Duitsland, Denemarken, Spanje en Engeland werkt congestiemanagement al langer, maar steeds op andere wijze dan het voorgenomen Nederlandse model. Wel is er in Duitsland en Spanje kritiek vanwege tegenvallende kosten.

De energiebedrijven zijn kritisch over de rol van Tennet. Deze netbeheerder reguleert niet alleen het congestiemanagement, maar heeft als eigenaar van de verbindingen met Noorwegen (Norned) en straks Engeland (Britned) ook invloed op het ontstaan van congestie. Dat is een ongewenste situatie.

Modellen voor congestiemanagement zijn er momenteel alleen vanuit het perspectief van Nederland als eiland. Maar het Nederlandse hoogspanningnet raakt steeds meer verbonden met netten in omringende landen. Stroom laat zich slecht sturen en luistert alleen naar natuurkundige wetten. Het kan zijn dat stroom uit centrales bij Delfzijl deels via Duitsland naar de Randstad gaat. Andersom loopt windstroom uit Noord-Duitsland soms via het Nederlandse net naar het Roergebied. Dat is van invloed op congestievorming in het Nederlandse hoogspanningsnet, maar blijft nu in de scenario’s buiten beschouwing.

Onduidelijk is nog welke invloed de verknoping van het Nederlandse hoogspanningsnet met dat van E.on in Duitsland zal zijn, nu Tennet dat heeft overgenomen. Volgens Tennet geeft dit betere mogelijkheden om congestie te beperken.

Inhijsen van een transformator bij het Zweedse windpark Lillgrund, een essentiële schakel in het stroomtransport (beeld: Siemens)


 

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!