In India betaal je de toiletpot via de ziektekostenpremie | Technisch Weekblad
Nieuws

In India betaal je de toiletpot via de ziektekostenpremie

Het internationale jaar van de sanitatie, dat vorige week werd afgesloten in het Koninklijk Instituut voor de Tropen in Amsterdam heeft technisch gesproken geen nieuwe vindingen opgeleverd. Wel veel aandacht.

De technologie om liefst 2,6 miljard mensen in de wereld eindelijk van sanitatie te voorzien is allang voorhanden. Vooral in de sloppenwijken, waar tientallen miljoenen mensen vaak onder erbarmelijke omstandigheden wonen, is veel te bereiken. Mede in Nederland ontwikkelde technologie kan daar een rol spelen. Vele proefprojecten, onder meer in Ghana, Indonesië, India en Zuid-Afrika vinden plaats, niet zelden met steun van programma’s van Nederlandse waterschappen, drinkwaterbedrijven en ingenieursbureaus.

Het mooie daarvan is dat er een drieslag wordt gemaakt. Hygiënische toiletten, energiewinning en terugwinning van meststoffen voor de landbouw gaan hand in hand. ‘Zeker als in de toiletpotten een scheiding wordt aangebracht tussen de fecaliën en urine’, zegt Sjef Ernes van Aqua for All, een idealistische netwerkorganisatie die allianties tussen de waterwereld en de ontwikkelingssamenwerking probeert te bewerkstelligen.

De fecaliën kunnen, desgewenst gemengd samen met organisch afval uit de sloppenwijk, worden vergist. Het biogas dat daarbij ontstaat, kan rechtstreeks worden benut om op te koken. Of het kan worden aangewend om met een generator elektriciteit op te wekken. ‘Het leuke is dat het biogas ook rechtstreeks bijdraagt aan verbetering van de gezondheid van de vrouwen die eten koken’, zegt Ernes. ‘Nu doen zij dat met ongezonde houtskool, die ze ook nog eens vaak op niet al te duurzame wijze verkrijgen uit sprokkelhout.’

Uit separaat ingezamelde urine kunnen mineralen als fosfaat en stikstof worden teruggewonnen, die vervolgens hun nut bewijzen op het land. ‘Hoewel de schaarste aan fosfaat nog geen groot issue is, bewijst de deelname van kunstmestproducent JARA aan het programma African Green Revolution dat er iets begint te bewegen’, zegt Ernes.

Op plekken waar deze robuuste sanitatietechnieken niet mogelijk zijn, kan men aan het werk met een meer gadget-achtige vinding als de biobatterij. ‘Je steekt twee elektroden in de bak met poep en er kunnen ledlampjes van drie watt op branden, elk toch goed voor het licht dat een 100 W gloeilamp levert.’

Als je een doorbraak wilt noteren, dan is het misschien wel een financiële vinding, zegt Ernes. ‘In India kunnen huishoudens een toiletpot plus aansluiting krijgen van hun gezondheidsverzekering. Ze betalen die met hun ziektekostenpremie. Dergelijke gezondheidszorg voor de allerarmsten zie je steeds meer opkomen.’