In memoriam ir. Willem Wolff | Technisch Weekblad
Nieuws

In memoriam ir. Willem Wolff

Henk Tolsma | maandag 10 augustus 2009
Arbeidsmarkt & Onderwijs

Op 16 juli jl. is ir. W.J. Wolff overleden. Bij leven was Wolff onder andere voorzitter van de directie van Akzo Nederland, president van ingenieursvereniging Kivi en (mede-)oprichter en eerste voorzitter van de Stichting Historie der Techniek.

Willem Wolff (1921) studeerde werktuigbouwkunde aan de toenmalige TH Delft, een studie die hij – onderbroken door de Tweede Wereldoorlog – eind jaren veertig afrondde. Tijdens die oorlog is Wolff (afkomstig uit een joodse familie) uitgeweken naar Zwitserland, waar hij onder andere betrokken raakte bij de opvang van vluchtelingen.


Na zijn afstuderen bracht hij zijn militaire diensttijd door bij machinefabrikant Hembrug. Daarna trad hij in dienst bij Fokker en vervolgens bij Akzo, waar hij opklom tot directeur van Akzo Nederland, een functie die hij van 1975 tot 1984 vervulde.


‘Na zijn pensionering begon Wolff een tweede carrière’, zegt Harry Lintsen, die Wolff in 1983 leerde kennen binnen Kivi-kringen. Lintsen, toen begin dertig, was in die tijd wetenschappelijk medewerker aan de TU Eindhoven, net gepromoveerd op een studie over het ingenieursberoep. Tegenwoordig is hij hoogleraar geschiedenis der techniek in Eindhoven.


Wolff was toen voorzitter van de Raad Hoofdgroep Maatschappij van Kivi. Hij vroeg Lintsen ook in het bestuur. Lintsen stelde daar voor een project ‘Techniek, ingenieurs en industrialisatie’ op te zetten. Dat zou een beeld moeten opleveren van de technisch-maatschappelijke ontwikkelingen en de rol van ingenieurs daarin van begin 19e eeuw tot heden.


Lintsen: ‘van begin af stelde Wolff zich daar geheel achter, het was echt een project van Willem en mij’. Het motto van Wolff was: ‘men moet het verleden kennen om zicht te hebben op de toekomst’.


Gaandeweg vatten Lintsen en Wolff, inmiddels president van Kivi (1984 – 1989), het plan op om, parallel aan de Stichting Toekomstbeeld der Techniek, ook een Stichting Historie der Techniek (SHT) op te zetten, waarin het project als belangrijkste activiteit zou worden ondergebracht. Naderhand heeft SHT zich ook toegelegd op andere, betaalde opdrachten. Zo zijn er historische studies verschenen over Rijkswaterstaat, TNO Industrie & Techniek en DSM Research.


Wolff en Lintsen leidden deze stichting als duo: Wolff de zakelijke kant (waaronder fondsenwerving bij overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen), Lintsen meer inhoudelijk (het mobiliseren van de technische academische wereld en het wekken van belangstelling bij historici). Samen gingen ze bij topmanagers uit het bedrijfsleven langs om belangstelling voor het project te wekken en fondsen te werven. Het onderzoeksproject naar de meer recente geschiedenis van de techniek in Nederland heeft uiteindelijk geleid tot de zesdelige boekenserie ‘Techniek in Nederland in de 19e eeuw’ en de zevendelige reeks ‘Techniek in Nederland in de 20e eeuw’.


Lintsen: ‘techniekgeschiedenis als discipline is door de stichting en met betrokkenheid van Wolff van de grond gekomen. Nu bloeit het: bij de eerste boekenreeks waren veertig onderzoekers betrokken, bij de tweede al tachtig. Momenteel loopt er een Europees project: techniek en de eenwording van Europa, waarbij SHT als trekker functioneert en waarbij honderd onderzoekers van vijftien Europese universiteiten zijn betrokken’.


Wolff is tot 1994 voorzitter van SHT geweest, maar zijn betrokkenheid is altijd gebleven. Lintsen: ‘in juni informeerde hij nog naar de nieuwste uitgaven’.


Lintsen schetst Wolff als ‘zeer beminnelijk en enthousiast. Hij had een brede maatschappelijke belangstelling, was organisatorisch sterk, zeer punctueel, en hij had altijd pretoogjes’. Desgevraagd kan hij zich niet herinneren ooit woorden met Wolff te hebben gehad.

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!