Nieuws

Ing. Arnoud (1979) en Martijn (1975) van Buren, ontwikkelaars van de Heros-luidsprekers

Dire Straits klinkt door de showroom van Aelivé in Montfoort. Een cd-speler is via een versterker gekoppeld aan de Heros, een raspaardje onder de luidsprekers. Daaruit komt een fantastisch stereogeluid, hoog zonder een spoortje vervorming en diep zonder verkeerde resonantie. De laagste tonen van de vervolgens gespeelde dvd van Lord of the Rings zijn niet meer te horen, je voelt ze.

Martijn en Arnoud van Buren ontwikkelden de Heros. Martijn (28) heeft communicatie en design-management gedaan aan het HBO in Rotterdam. Hij is afgestudeerd op ‘branding’, het in de markt zetten van een merk. Kersvers ingenieur Arnoud (24) is in juni afgestudeerd in mediatechniek aan de Hogeschool van Utrecht, en heeft daar ook de technisch-commerciële kopcursus gevolgd.

 

Geborsteld aluminium

De Heros is een driewegsysteem met subwoofer (32 – 110 Hz), middentoner (110 – 2,5 kHz) en tweeter (2,5 – 20 kHz) in één kast. De houten kast is 1,10 m hoog. Het frontaanzicht, 17,5 cm breed, oogt rank en slank. De zijkanten zijn gebogen, wat niet alleen optisch een aangenaam effect heeft, maar ook nodig is om de kast voldoende inhoud te geven.

De voorkant is bekleed met zwarte hplkunststof (kersenhout is optioneel), de zijkanten met geborsteld aluminium. De Heros staat op een voet van gepolijst Nero Assoluto, de hardste granietsoort ter wereld, om resonanties tegen te gaan. De prijs mag er zijn: 2999 euro per stuk.

Martijn: ‘Onze luidsprekers moeten goed zijn. Een gitaar moet klinken als een gitaar en niet als een gitaar-viaeen-luidspreker. Ze moeten er ook goed uitzien. Ze moeten een duurzame kwaliteit uitstralen en zelf hun eigen plek in de leefomgeving van klanten verdienen. De kale luidsprekers van geborsteld aluminium stralen puurheid, authenticiteit uit. Het gaat om de pure weergave. Daarom hebben we ze pontificaal in het front geplaatst.’

Het is 1991 als Martijn en Arnoud van Buren uit Nieuwerbrug (bij Woerden), dan 16 en 12 jaar oud, met al hun spaargeld op zak –vierhonderd gulden – de plaatselijke hifi-dealer bezoeken. Ze zijn niet tevreden over hun eigen luidsprekers en willen iets beters. Maar alle speakers die binnen hun budget vallen, voldoen niet aan hun wensen. Ze luisteren naar speakers van duizend gulden per stuk, die zijn wel beter, maar in hun oren nog niet goed genoeg.

Weer thuis besluiten ze de ultieme luidspreker te gaan bouwen. Ze hebben overigens geen idee hoe. ‘Noem het maar eigenwijzigheid’, zegt Arnoud nu. ‘Er waren toen al speakers van twee, drieduizend gulden per stuk. We dachten: daarvoor kunnen wij het ook wel.’

In het schuurtje achter het ouderlijk rijtjeshuis, met nog net plaats voor een werkbank naast de fietsen en de aardappelen, gaan ze aan het werk. Arnoud begint met een subwoofer. ‘Gewoon, een kast met een speaker. Het ging puur intuïtief: zo zal het wel moeten.’ Het resultaat: ‘Hij kon wel hard, het huis stond te schudden, maar de geluidskwaliteit viel tegen.’ Een tweede luidspreker met een andere kast klinkt nog steeds bedroevend. Ze besluiten zich in de theorie te verdiepen. Ze kopen boeken, leren hoe het gehoor werkt en hoe geluid zich verhoudt tot de ruimte. In 1995 kopen ze hun eerste pc. Op het web vinden ze simulatiesoftware en de parameters voor luidsprekerontwerp. Als ze die parameters – waaronder de eigen resonantie, het akoestisch volume (vas), de totale kwaliteitsfactor (qts), en de stijfheid van het membraan (qms) – invoeren in de software, kunnen ze naar hartelust speakers simuleren. De grafieken en conusuitslagen rollen er zo uit.

‘Betaalbaarheid heeft bij de ontwikkeling nooit prioriteit gehad’, zegt Martijn. Op een gegeven moment hebben ze een richtprijs van tweeduizend gulden in hun hoofd, maar de speaker die ze daarvoor kunnen maken klinkt onder de maat.

 

Mdf-kasten

Voor hen zelf vormt geld overigens wel een probleem. ‘Ontwikkelen van een topklasse speaker kost een vermogen. Dat hebben we allemaal zelf verdiend met bijbaantjes, door bijvoorbeeld audio in auto’s in te bouwen. En onze ouders hebben altijd achter ons gestaan; zij waren onze eerste klant.’

‘Het duurst is de kast, maar dat is dan ook vanwege de klankkarakteristiek de belangrijkste toegevoegde waarde van Van Buren’. De mdf-kasten van de He-ros vergen veel precisie en aandacht en worden in eigen beheer gebouwd. Ze worden vervolgens afgewerkt door een meubelmaker uit Montfoort.

In de experimentele fase krijgen ze hulp van een bevriende meubelmaker in Waddinxveen. Op zijn rekening mogen ze hout bestellen en gebruik maken van zijn machinepark. De ronde zijkanten kunnen ze in hun eigen schuurtje niet realiseren, daar wel.

‘Hij heeft het meest in ons geïnvesteerd. Zulke mensen moeten je pad kruisen, anders red je het niet.’

In de ontwikkelingsfase hebben ze altijd gezocht naar mooie, exclusieve materialen, die zowel qua uitstraling als akoestische eigenschappen bijdragen aan een optimaal resultaat. Arnoud: ‘Dat levert een fraaie materialenlijst op: aluminium, roestvast staal, mdf, graniet, rubber. We wilden geen goedkope kunststof en spaanplaat.’

Hun project verkeert zo nu en dan in zwaar weer. Arnoud: ‘Soms was ik zes weken met een model bezig en lukte het voor geen meter om mijn voorgenomen ontwerp of de gewenste klankkleur te realiseren. Dan gooide ik de boel er bij neer. Maar ik had altijd pen en papier naast mijn bed om ideeën of oplossingen te noteren. Na enige tijd wilde ik dan wel weer verder.’

Voor Martijn, de marketeer, is het mooiste moment als de Heros voor het eerst wordt aangesloten op een versterker en het thema van de film Dances with Wolves uit de speakers klinkt.

‘Ja’, is zijn reactie, ‘dat is ‘em’. En die keer dat een klant met zijn vingers over de gebogen zijkanten strijkt. ‘Dat hebben jullie echt prachtig gemaakt’, zegt hij, ‘mijn auto is ook zo’. Martijn: ‘Buiten stond zijn Maserati, met aan de achterkant net zo’n ronding als de zijkant van de Heros’.

 

Speakerbrothers

Technicus Arnoud geniet het meest als de kast van de Heros voor het eerst helemaal is afgeplakt met geborsteld aluminium en zwarte hpl-kunststof. ‘Geen mdf meer; het zag er fantastisch uit.’ Nu, in 2004, hebben de speakerbrothers al zo’n tweehonderd luidsprekers gebouwd en uitgeprobeerd. De Heros is inmiddels aan zijn zesde generatie toe. De eerste vier willen ze niet verkopen omdat ze niet tevreden zijn. Van generatie vijf en zes zijn nu 22 sets verkocht. Sinds kort produceren ze daarnaast drie kleinere modellen – de Lotus, Luca en Falx – en de Sonax subwoofer. Van de kleinere modellen zijn inmiddels 24 sets verkocht (vanaf 999 euro per speaker).

Ze kunnen nog niet volledig leven van de speakerproductie. Martijn is daarnaast eigenaar van Aelivé, de zaak in verschillende merken top-audio en –video, waar Van Buren aan toelevert. Arnoud werkt onder de naam Seven Sound aan zijn bedrijf dat geluidsinstallaties ontwerpt en bouwt voor de horeca.

De broers ontwikkelen inmiddels verder. Generatie 7 van de Heros krijgt een subwoofer voor nog lagere tonen. Ze hebben al ideeën over generatie 8, met een digitaal in plaats van een analoog filter. Het signaal wordt daarin vóór de – in de zuil geplaatste – versterker digitaal gefilterd. De speaker kan dan met de laptop ter plekke bij de klant worden afgeregeld en aan diens ruimte worden aangepast. Weerstanden en condensatoren veranderen per muisklik. De speakers kunnen ook op afstand worden gemonitord.

Uiteindelijk willen Martijn en Arnoud hun eigen merk audio beginnen, met ook versterkers en cd-spelers, onder het Van Buren-logo.