Nieuws

Messe in malaise

’s Werelds grootste beurs voor industriële techniek, deze week in Hannover, steekt dit jaar mager af tegen de gouden jaren van voor 2000. Een duidelijke afspiegeling van de malaisestemming in Duitsland.

Hannover – Het gaat niet goed met de Hannover Messe Industrie. Het aantal deelnemende bedrijven aan de grootste industriebeurs ter wereld ligt dit jaar op vijfduizend, terwijl dat er in topjaren bijna zevenduizend zijn geweest. Vijf van de 25 hallen zijn dit jaar gesloten. In het verleden was altijd alleen de immense hal 1 tijdens de Messe niet in gebruik. Andere hallen zijn nu deels met schotten afgezet. Ook het aantal bezoekers ligt duidelijk lager.

 

Beursterrein

Dit is nog opmerkelijker gezien het feit dat de Hannover Messe dit jaar voor het eerst is gecombineerd met de Interkama. Deze beurs voor meeten regeltechniek vulde in het verleden het volledige beursterrein met twaalf hallen in Düsseldorf, maar dat was ook al jaren niet meer het geval.

Deskundigen menen dat de tijd van de grote beurzen voorbij is. Als de economie weer op volle toeren draait zullen er wel weer meer bedrijven en bezoekers naar Hannover komen, maar het zal nooit meer worden zoals het geweest is.

De bedrijven die hier ook hun financiële cijfers bekend maken, tonen zich overigens optimistischer dan vorig jaar. Omzetten en winsten nemen weer toe. Duitse bedrijven klampen aan bij het internationale economische herstel. Wat dat betreft is er weer reden voor enig optimisme.

 

Lagelonenlanden

Wat werkgelegenheid betreft verdwijnen er, net als in Nederland, arbeidsplaatsen uit de Duitse industrie naar lagelonenlanden. Om dat tegen te gaan nemen regeringen maatregelen op het gebied van economie en arbeid die de concurrentiepositie moeten verbeteren.

Er staat voor Duitsland meer op het spel dan voor Nederland. Het is veel meer dan ons land een industrienatie. Neem alleen al de wereldberoemde Duitse machinebouw: deze bedrijfstak telt zesduizend bedrijven met een gezamenlijke jaaromzet van 132 miljard euro. Deze branche telde eind vorig jaar 885.000 arbeidsplaatsen, een jaar eerder waren dat er nog 906.000. Er is Duitsland alles aan gelegen de machinebouw concurrerend te houden.

 

Technische oplossing

De Hannover Messe Industrie staat dit jaar in het teken van een technische oplossing: de digitale fabriek. Dit is een andere term voor wat vroeger planning heette. Het is een databank, een virtueel model van de echte fabriek, die qua automatisering een plaats krijgt tussen het ontwerp – het CAD-domein (computer aided design) – en de echte productie – het ERP-domein (enterprise resource planning). Met dit model is het mogelijk de productie vooraf te simuleren, te visualiseren en te testen.

De digitale fabriek draagt grote beloften in zich: verkorting van de productieplanning, hogere planningskwaliteit, besparing op investeringen, lagere kosten voor producten productiewijzigingen en snellere aanloop van de productie. Dat zou uiteindelijk moeten resulteren in 25% tijdbesparing en 15% lagere kosten.

Maar nu de werkelijkheid: zo’n databank is een monster. Het moet gegevens bevatten over onder andere het te maken product, de arbeidsplaatsen, toleranties, bewerkingstijden, productie-layout en materiaalstromen. Het vereist dat gegevens van alle toeleveranciers op basis van hetzelfde protocol binnenkomen. Het bouwen van zo’n virtueel model van de echte fabriek is dan ook van een complexiteit vergelijkbaar met het systeem voor vrachtwagen-tolheffing langs autosnelwegen, waar ze in Duitsland zeer slechte ervaringen mee hebben.

‘De software voor de digitale fabriek is er nu nog slechts op onderdelen’, zegt dipl.ing. Sabine Bierschenk van Fraunhofer. ‘Er is nog een lange weg te gaan, maar die is wel de moeite waard.’ De digitale fabriek is het aloude ideaal van de fabrieksautomatisering in een nieuw jasje: produceren vanuit een centrale database, het koppelen van CAD en CAM (computer aided manufacturing), maar ook daar zijn slechts weinig geslaagde voorbeelden van.

 

Drijvende krachten

De ITen de auto-industrie zijn de drijvende krachten achter het ideaal van de digitale fabriek. Op de Hannover Messe Industrie zijn het met name bedrijven zoals Siemens en SAP, en vele kleine softwareleveranciers, die softwareproducten aanbieden. Gerd Macke, hoofd productieplanning van Volkswagen, zegt dat de nieuwe fabriek van het model Touareg in Slowakije ‘grotendeels’ vooraf als digitale fabriek is gebouwd.

Ontvang de nieuwsbrief, binnenkort 2 keer per week

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW