Ook het exoskelet kan wel wat steun gebruiken | Technisch Weekblad
Nieuws

Ook het exoskelet kan wel wat steun gebruiken

Exoskeletten, die de gebruiker lichamelijke ondersteuning bieden bij zware fysieke arbeid, kunnen zelf ook wat hulp gebruiken. Ondanks de in de praktijk bewezen voordelen blijft gebruik veelal achterwege. TNO helpt ondernemingen die deze externe skeletten willen proberen.

Een exoskelet is een op het lijf te dragen systeem dat de armen dan wel de romp van de gebruiker ondersteunt. ‘De exoskeletten werken op basis van een veer’, zegt Michiel de Looze, namens TNO onderzoeker in het Europese project Exskallerate. ‘Op het moment dat de gebruiker de arm gaat heffen, rekt de veer op de rug zich en helpt deze de arm omhoog te houden. De spieren hoeven minder hard te werken en dat ontlast de schouder. Bij de rompondersteuning trekt de veer op het moment dat je voorover gebogen staat en hoeven de rugspieren minder hard te werken.’

Het is een uitermate effectief middel om de gebruiker te ontlasten. Dat bleek bij onderzoek naar geïsoleerde bewegingen, dat bleek ook in de praktijk. ‘We hebben stukadoors uitgenodigd en hen allerlei werkzaamheden laten verrichten, het stuken van wanden of het uitsmeren van pleister. Bij sommige taken wordt de belasting tot maximaal 30 à 40% teruggebracht. Ook op langere tijd wordt de spierbelasting op de schouder significant teruggebracht.’

De romp-ondersteunende exoskeletten leveren een zelfde voordeel op, in de rug dan wel. ‘Bij relatief statisch werk, waarbij de gebruiker niet al te veel beweegt, kan het exoskelet flink wat ondersteuning geven. Bij vooral voorovergebogen werken is de vermindering van de belasting ook 30 tot 40%. Bij tillen is het exoskelet nog steeds effectief, maar neemt de ondersteuning af tot 10 à 15%.’

Het probleem is dat de voordelen bij verschillende handelingen wel duidelijk zijn, maar dat de werkzaamheden vaak ook uit andere handelingen bestaan. ‘Voor bedrijven is het vaak lastig om de inschatting te maken of het gaat helpen of niet. In de bouw hebben we een brede inventarisatie gemaakt. Een exoskelet blijkt bij stukadoors goed te werken. Bij blokkenstellers, die gipsblokken plaatsen, lijkt op voorhand rompondersteuning goed te kunnen werken, maar het blijkt dat zij alleen bij de onderste blokken voorover staan. Een exoskelet doet dan toch niet genoeg.’

Effectiviteit is een ding, acceptatie een ander. ‘Een exoskelet kan in de weg zitten, heet worden, en zo zijn er nog een reeks aan factoren die de acceptatie in de weg zitten. Dan slaat de balans al snel naar de negatieve kant door’, zegt De Looze. De onderzoeker is daarom bezig met een langer durend onderzoek. ‘Als vervolgstudie onderzoeken we 45 stukadoors die zes weken werken met een exoskelet. Elke dag monitoren we hun vermoeidheid en hoe ze de skeletten gebruikt hebben. Het is de proof of the pudding.’

Om de acceptatie verder te vergroten hield De Looze in juni een demonstratie voor geïnteresseerde bedrijven en is er een online tool. Bedrijven die deze gemist hebben en toch een exoskelet zouden willen gebruiken, kunnen zich alsnog tot De Looze wenden.

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW