Nieuws

Special - Topproject: Aanleg Statentunnel automatisch gemonitord

Tijdens het boren van de tunnel onder het centrum van Rotterdam controleerde een gemeenschappelijke onderneming van ingenieursbureaus Advin en Iv-Infra de omgeving, zowel boven als onder de grond.

Terwijl de tunnelboorwerkzaamheden in Amsterdam veel aandacht trekken, wordt in Rotterdam de Statentunnel, een 2,4 kilometer lange geboorde tunnel van het noorden van Rotterdam naar het centrum, deze zomer opgeleverd. ‘Het is de eerste geboorde tunnel onder stedelijk gebied in Nederland, claimt ing. Erik Siemer (47), geodetisch ingenieur en manager van de joint venture tussen de twee ingenieursbureaus.

 

De twee spoorbuizen, waardoor light rail voertuigen gaan rijden, lopen van het ziekenhuis Sint Franciscus ten noorden van de ringsnelweg via dierentuin Blijdorp naar het Centraal Station. Het traject, dat tussen vijftien en twintig meter onder de Statenweg ligt, wordt onderdeel van de Randstadrailverbinding tussen Den Haag, Zoetermeer en Rotterdam.

 

De tunnel werd geboord door Saturn, een bouwcombinatie van de Nederlandse aannemer Dura Vermeer en de Duitse aannemer Züblin, die nu de Amsterdamse metrotunnels met een vergelijkbare tunnelboormachine boort. De twee tunnelbuizen, met een inwendige diameter van 5,8 meter en een uitwendige diameter van 6,5 meter, zijn geboord in de jaren 2006 tot 2008.

 

De ingenieursbureaus Iv-Infra, onderdeel van de Iv-Groep (zevenhonderd medewerkers), en Advin (driehonderd medewerkers) vormden een vof (vennootschap onder firma, een vorm van joint venture) om de boorwerkzaamheden nauwgezet te volgen. Het ziekenhuis en andere gebouwen boven de route zijn uitgebreid gemonitord, onder andere op trillingen, maar bleken door de diepte van de boringen geen gevaar te lopen.

 

Één van de kwetsbare punten boven de route was het emplacement van het Centraal Station. Op dwarsliggers van de sporen plaatste Advin/Iv-Infra ruim zeshonderd meetprisma’s, die invallende laserstralen terug kaatsen. Ze zijn vergelijkbaar met de prisma’s die landmeters gebruiken. Om de positie van de prisma’s te bepalen installeerden de technici een handvol robotic total stations. Zo’n station is een combinatie van een theodoliet (het aloude instrument van een landmeter) dat hoeken meet, een laserafstandmeter en een aantal servomotoren. Hiermee werden de posities van de prisma’s tot op de millimeter nauwkeurig bepaald. ‘Het werk van landmeters is hiermee volledig geautomatiseerd’, zegt Siemer. ‘Wanneer we deze metingen met de hand zouden doen, dan zouden ze onbetaalbaar zijn. Zeker wanneer er 24 uur per dag moet worden gemeten.’

 

De meetstations liepen ieder kwartier alle zeshonderd meetpunten af. De technische uitdaging van het project zit niet alleen in het continu en zo veel mogelijk geautomatiseerd uitvoeren van de metingen, maar ook in het presenteren van de meetdata, vertelt Siemer. De duizenden gegevens moeten immers worden omgezet in leesbare kaarten en grafieken, die het tunnelboorbedrijf en de gemeente online kunnen bekijken.

 

Het grootste risico tijdens een boorproces, waarbij de machine met een boorschild door de grond boort en betonnen elementen aanbrengt , is een implosie, waarbij water en grond de tunnel in stromen. Naast de geodetische metingen boven de grond, deed Advin/Iv-Infra daarom ook honderden geotechnische metingen onder de grond. Men plaatste honderden waterspanningsmeters, gronddrukmeters en peilbuizen, die het grondwaterniveau meten. Daarnaast plaatsten de geotechnici inclinometers, die verticale grondbewegingen meten, en extensometers, die horizontale grondbewegingen meten.

 

De meetapparatuur gaf de metingen in de grond continu door aan de operators van de tunnelboormachine, die hiermee de tegendruk achter het boorschild konden regelen. ‘Het was mogelijk heel dicht op de boormachine te meten’, zegt Siemer. Het monitoren van de Statentunnel was het eerste project van Advin en Iv-Infra. Het samenwerkingsverband heeft ook de boring van een spoortunnel onder vliegveld Zaventem bij Brussel gemonitord en controleert nu de aanleg van geboorde spoortunnel naast de Liefkenshoektunnel bij Antwerpen en de aanleg van de spoortunnel in Delft.

Deel deze pagina
Gratis proefabonnement TW

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers TW

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!

Vision & Robotics

Vision & Robotics is hét onafhankelijke vakblad voor machinebouwers, system integrators en eindgebruikers van productielijnen in de maak- en agro-/foodindustrie. 

Graag meer lezen over onderwerpen zoals robotica, sensoren, kunstmatige intellegentie en nog veel meer klik hier

Vision & Robotics heeft ook een nieuwsbrief! klik hier om je in te schrijven.

TW online gratis voor jongeren

TW Investeert in technisch onderwijs

Leerlingen tot 18 jaar lezen gratis TW. Meld je aan en ontvang 24 online edities per jaar geheel gratis!

Naar boven