Nieuws

Star Separator maakt zwakke sterren zichtbaar

TNO ontwikkelt voor de Very Large Telescope in Chili een geavanceerd optisch systeem om zwakke sterren goed te kunnen bestuderen.

Atmosferische verstoringen beperken de nauwkeurigheid van metingen aan sterren. Bij zwakke sterren hebben deze storingen, zichtbaar als ‘twinkeling’, relatief veel invloed op het signaal. Astronomen die het vroege heelal willen bestuderen, zijn vaak juist in deze zwakke (daarom ver weg staande en dus oude) sterren geïnteresseerd.

TNO Industrie en Techniek ontwikkelt voor de Very Large Telescope (VLT) in Chili, eigendom van de Europese organisatie Eso (European Southern Observatory), daarom de ‘Star Separator’. Dit complexe opto-mechanische apparaat is onderdeel van een systeem dat atmosferische verstoringen uit het signaal filtert. De Star Separator vangt tegelijkertijd het licht van een heldere ster en een daar vlakbij staande zwakke ster op. Het licht van deze sterren valt elk aan een andere kant van een knik in de spiegel. ‘De twinkeling van sterren is feitelijk een tweedimensionale verschuiving of grootteverandering, veroorzaakt door veranderende dichtheid in de lucht’, legt projectleider ir. Jan Hopman van TNO uit. ‘De Star Separator meet deze veranderingen aan de heldere ster en kan deze dan bijna real-time corrigeren, in een gescheiden kanaal, voor het signaal van de zwakke ster.’

De Star Separator stelt nogal hoge eisen aan de spiegels. ‘De toelaatbare afwijking van onze spiegel ten opzichte van zijn ideale vorm ligt in het nanometergebied’, vertelt Hopman. ‘Maar de knik in de spiegel was de grootste uitdaging. Die moet zeer scherp zijn om twee dicht bij elkaar staande objecten aan de hemel zichtbaar te maken. We maken de knik in de spiegel op een diamantdraaibank, zonder dat we deze daarna nog hoeven te polijsten.’ Hopman kan het precieze materiaal waarvan de spiegel is gemaakt, niet prijsgeven, maar wil wel kwijt dat het ‘een extreem homogene legering van thermisch gestabiliseerd aluminium’ betreft.

De eerste Star Separator is eind juni geleverd, later dit jaar volgen er nog drie, waarvan twee grotere versies.

Deel deze pagina
Gratis proefabonnement TW

Bestel nu GRATIS 2 proefnummers TW

Ontvang de nieuwsbrief, binnenkort 2 keer per week!

Meld je nu aan!

Vision & Robotics

Vision & Robotics is hét onafhankelijke vakblad voor machinebouwers, system integrators en eindgebruikers van productielijnen in de maak- en agro-/foodindustrie. 

Graag meer lezen over onderwerpen zoals robotica, sensoren, kunstmatige intellegentie en nog veel meer klik hier

Vision & Robotics heeft ook een nieuwsbrief! klik hier om je in te schrijven.

TW online gratis voor jongeren

TW Investeert in technisch onderwijs

Leerlingen tot 18 jaar lezen gratis TW. Meld je aan en ontvang 23 online edities per jaar geheel gratis!

Naar boven