Stilte voor de storm voor bouw en industrie | Technisch Weekblad
Nieuws

Stilte voor de storm voor bouw en industrie

De Nederlandse economie staat er op het oog nog goed voor, maar dat lijkt stilte voor de storm, zeggen economen van ABN-Amro. Zij voorspellen dat de bouw en industrie (en ook de sectoren leisure, food en retail) later dit jaar een economische schok krijgen te verwerken. 

Prijzen voor grondstoffen en energie zijn zeer hoog, de rente stijgt snel, het consumentenvertrouwen is sterk verslechterd en er staan nog coronaschulden op de balans. Bovendien kan de economie flink geraakt worden door een tekort aan gas, constateren de economen. Dit kan zorgen voor faillissementen, waarschuwt de bank.

De industrie zal hard geraakt worden door hoge energieprijzen en een mogelijk tekort aan gas, door inflatie en tekorten, snel stijgende rente en in iets mindere mate de coronaschulden. Bestedingen van consumenten hebben maar beperkt invloed. De bouw kampt in iets mindere mate met dezelfde problemen, behalve dat de inflatie en tekorten daar voor grote problemen kunnen zorgen.

Coronaschulden

De coronaschulden lijken een nog wat onbekend probleem. De coronasteunmaatregelen hebben ervoor gezorgd dat de meeste bedrijven zonder de problemen de terugval in hun omzet konden overleven. Nog steeds; het aantal faillissementen nu is nog altijd 50% lager dan het gemiddelde van 2019.

De steunmaatregelen zijn sinds april dit jaar afgebouwd en vanaf 1 oktober moeten uitgestelde belastingen worden terugbetaald; in totaal 21 miljard euro. Hoewel bedrijven daarvoor 7 jaar de tijd krijgen, verwacht ABN-Amro dat dit problemen op kan leveren voor sommige bedrijven. “Het ligt voor de hand dat het aantal faillissementen de komende maanden gaat stijgen”, schrijven de onderzoekers.

Industrie

Voor de industrie komen de problemen in viervoud. De industrie zal geraakt worden door de fors gestegen energie- en grondstofprijzen. Een eventuele recessie zal effect hebben op de vraag naar industriële producten. De stijgende rente maakt het aanhouden van voorraad duurder. Het grootste risico voor de industrie vormt echter het mogelijke tekort aan gas als gevolg van de verminderde aanvoer vanuit Rusland.

De overheid kan besluiten grootverbruikers van gas op rantsoen te zetten, waardoor zij tijdelijk minder of helemaal geen gas meer kunnen verbruiken. Vooral industriële branches verbruiken veel gas, dus het ligt voor de hand dat deze op rantsoen moeten. De voedingsmiddelenindustrie en de glastuinbouw worden naar verwachting ontzien. Grote industriële bedrijven in energie-intensieve branches kunnen als eerste door een rantsoen worden getroffen.

Bouw

Bij de productie van een aantal bouwmaterialen, zoals asfalt, glas, bakstenen en aluminium, is veel gas nodig. Als gevolg van de voortdurend stijgende energieprijzen zijn ook de prijzen voor deze bouwmaterialen in de afgelopen periode fors gestegen. Zo lag in mei 2022 de prijs voor aluminium 61 procent hoger dan een jaar eerder, was de prijs van stortklaar beton 16 procent hoger en de prijs voor glas en glaswerken 14 procent hoger.

ABN-Amro veronderstelt dat de prijsstijgingen van grondstoffen van tijdelijke aard te zijn. Wel zijn daardoor al veel bouwprojecten uitgesteld. In april 2022 was de vergunningverlening voor nieuwe utiliteitsgebouwen en woningen 28 procent lager dan een jaar daarvoor.

Lopende projecten die zijn aangegaan tegen een vaste prijs brengen voor aannemers extra risico. Uit de bouwmonitor van Cobouw volgt dat de helft van de aannemers, installatiebedrijven en afbouwbedrijven de prijsstijgingen maar beperkt kan delen met hun opdrachtgevers. Bouwers zijn bovendien slechter dan voorheen in staat om lange contracten af te sluiten voor materialen. De marges, die in de bouw toch al niet riant zijn, komen er extra door in het gedrang.

Energietransitie

Het enige positieve is dat stijgende energieprijzen een impuls kunnen geven aan innovatie en de energietransitie. Bouwbedrijven zoeken naar slimme oplossingen om het aantal vervoersbewegingen te beperken of over te gaan op alternatieve brandstoffen of elektrificatie van materieel en transportmiddelen.

De gasprijzen zijn verder aanleiding voor consumenten en bedrijven om de energietransitie te versnellen, hetgeen een impuls veroorzaakt in de vraag naar verduurzamingsprojecten. Dat zorgt voor volle orderportefeuilles bij installatiebedrijven en leveranciers van zonnepanelen en een toenemende behoefte aan isolatiematerialen.

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!