Alles wat technisch mogelijk is zal gebeuren | Technisch Weekblad
Opinie&Analyse

Alles wat technisch mogelijk is zal gebeuren

Medisch en technisch kunnen doktoren steeds meer. We staan bijvoorbeeld aan de vooravond van de geboorte van een waaier aan nieuwe gentherapieën, waarmee zeldzame aandoeningen plotseling behandeld kunnen worden. Indrukwekkend en hoopgevend. Maar het is één van de grote factoren in de explosie van zorgkosten die de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) voorziet bij ongewijzigd beleid. Van 1970 tot nu is het deel van de overheidsgaven dat naar zorg gaat, gegroeid van 6% naar 22% , terwijl bijvoorbeeld onderwijs gedaald is van 15 % naar 12 %.

De WRR voorziet in navolging van het RIVM een jaar eerder dat in 2160 onze zorgkosten per persoon zullen verdrievoudigen van € 5.100 in 2015 naar € 15.800. Dan zal één op de drie werkenden zorg verlenen, tegenover 1 op 7 nu. ‘Het gebruik van de zorg zal sneller groeien dan de economie en de beroepsbevolking bij kunnen benen.’ Help!

Een belangrijk deel van die nieuwe dure zorg is toe te schrijven aan technologie: 35 % van de stijging volgens een metastudie van de OECD. Gentherapie, operatierobots en superieure beeldtechnieken zorgen natuurlijk voor gezondheidswinst, maar een langer leven zorgt ook weer voor meer zorgkosten en noch zorgaanbieders, noch patiënten hebben er belang de hand op de knip te houden. ‘Nieuwe technologie zorgt meestal niet voor substitutie van zorgverleners door techniek, maar eerder voor meer behandelingen en meer behoefte aan (gespecialiseerd) zorgpersoneel,’ schrijft de WRR. En: ‘Kort gezegd komt het erop neer dat als er meer kan, er ook meer wordt gedaan.’

De politiek heeft zichzelf in dit debat buitenspel gezet. De overgrote meerderheid van de zorgkosten wordt betaald uit premies, waar de Tweede Kamer niet over gaat en ook niet over geïnformeerd hoeft te worden, waarschuwt Ewout Irrgang van de Algemene Rekenkamer in de Volkskrant. Slechts €2 miljard van de €86 miljard aan zorguitgaven loopt via het ministerie van VWS. Dat is het enige stukje van de groeiende taart, waar het parlement invloed op heeft.

De WRR roept op om de vergoeding van meer behandelmethoden te koppelen aan voldoende gezondheidswinst per bestede euro. Nu geldt dit alleen voor sommige geneesmiddelen, maar stromen de meeste behandelingen ongemerkt het basispakket in. Het is economisch niet mogelijk om alle dingen die technisch mogelijk zijn uit te voeren. Je kunt een euro maar eenmaal uitgeven. Als er geen rem op de systeemkosten voor zorg zit gaat zo’n euro ongemerkt ten koste van onderwijs, klimaat of infrastructuur. Dat is een keuze en daar zouden we meer publiek debat over moeten voeren. Maar wie entameert dat debat dan? De WRR komt met het verfrissende plan om hier een burgerforum over te organiseren. Ik ben alvast erg benieuwd naar de uitkomsten!

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!