Armzalige keuzes | Technisch Weekblad
Opinie&Analyse
Michael Persson

Armzalige keuzes

De brand in Grenfell Tower in Londen vorige week was, zoals elke ramp, een aaneenschakeling van fouten en foutjes. Van de (waarschijnlijke) kortsluiting in de koelkast tot de verspreiding van het vuur via de gevelplaten: er was een weg langs zwakke plekken en verkeerde besluiten die tot gruwelijke gevolgen leidde.

Er is maar één oorzaak van de brand zelf, maar er zijn verschillende oorzaken waarom die zo groot heeft kunnen worden.

Dus waren er verschillende manieren geweest om dat te voorkomen. Met sprinklerinstallaties had het vuur eerder kunnen worden bestreden; met een alarm in de flat waren mensen eerder gewaarschuwd; met ander isolatiemateriaal had het vuur zich niet zo snel verspreid. De nalatigheid druipt ervan af. Hier heeft men niet al te veel geld willen besteden.

De gevelplaten, recent aangebracht, zijn in de eerste dagen het symbool geworden van die nalatige zuinigheid. Voor een paar centen minder zijn aluminium frames met een plastic kern gebruikt, die in de EU en de VS verboden zijn. Hier zijn ze wel gebruikt: ofwel ze zijn toegestaan, ofwel de inspectie op het gebruik van illegale materialen deugt niet.

De handen schoonwassen

De overheid lijkt zijn handen alvast te willen schoonwassen. Minister van Financiën Philip Hammond vertelde op televisie dat de platen illegaal waren, wat meteen werd bestreden door de directeur van het bedrijf dat de platen verkocht. ‘Reynobond PE is niet verboden in het Verenigd Koninkrijk. De huidige bouwregels staan het gebruik ervan toe, zowel in laagbouw als hoogbouw. Anders verkochten we het niet.’

De toren lijkt een metafoor van de vrijemarktideologie, en gebrekkige regelgeving – een geloof dat zeker onder de rechtse regeringen in Angelsaskisische landen alleen maar hardnekkiger is geworden. Zonder regels verkopen bedrijven dus spul dat risico’s groter maakt en kopen bedrijven of overheden dus spul dat risico’s groter maakt.

Kern van het kapitalisme is dat je kan kopen en verkopen wat je wilt, een prima principe. In theorie is iedereen verantwoordelijk voor de keuze die hij of zij maakt en dus ook voor de gevolgen daarvan.

Geen keuze bewoners

Maar het probleem is tweeledig. Ten eerste hadden de bewoners van de Grenfell Tower die keuze niet; zij kozen de gevelbekleding niet. Ook de keuze voor deze woonplek was niet aan hen: arme mensen moeten leven met de keuzes die anderen voor hen maken.

Ten tweede zijn individuele keuzes altijd gebrekkig. Degene die het gebouw heeft laten isoleren was echt niet van plan zestig mensen te laten verbranden. Bij het kopen van goedkoop spul met een iets hoger risico is de individuele gedachte toch vaak: dat overkomt mij niet. Voor een individu is een risico een kleine kans; de eventuele gevolgen zijn heel slecht in te schatten. Pas voor een collectief worden risico’s voelbaar: vermenigvuldigd met duizenden of miljoenen worden de cijfers achter de komma ineens echte getallen. Dat is wat regulering doet: de psychologie van de kleine kans corrigeren. Deregulering is vaak zo verleidelijk. En onverstandig.

Ontvang de nieuwsbrief, binnenkort 2 keer per week

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW