Betere bouwsector: faire prijs | Technisch Weekblad
Opinie&Analyse

Betere bouwsector: faire prijs

Vorig jaar organiseerde Rijkswaterstaat Marktvisiecafés waarin met de bouwsector werd gediscussieerd over hoe een einde te maken aan ‘vechtcontracten’ en juridisch gehakketak over bijkomende onvoorziene kosten bij grote projecten. Want die zijn nog steeds aan de orde van de dag.

Meest extreme voorbeeld van hoe het mis kon gaan onder de voorgaande marktvisie (vrije markt, scherpe concurrentie, laagste prijs, risico’s voor bouwer) was in 2015 het bijna-failliet van Ballast Nedam door verliezen bij de A15 en de A2 Maastricht. Het bedrijf is nu onderdeel van het Turkse Renaissance.

De oude marktvisie gaat terug tot 2002, het jaar van de Bouwfraude, het onderling verdelen van grote opdrachten en onderhandse prijsafspraken. Marktwerking zou de bouwbedrijven in het gareel krijgen. Maar ook RWS moest in 2003 op de schop; van bureaucratisch bolwerk naar lean&mean agentschap dat het werk uitbesteedde aan de markt. Echter, al snel bleek dat het simpele idee van marktwerking niet werkte. De crisis dwong bouwers op de schaarse opdrachten zeer laag in te schrijven, de marges waren praktisch nul, en de geleverde kwaliteit dus ook vaak laag.

Marktvisie

Maar sinds 13 januari hebben bouwsector en Rijkswaterstaat een nieuwe Marktvisie, een negen pagina’s tellende beginselverklaring die ‘helder maakt welke volgende stap we met alle betrokken ketenpartners willen zetten om de bouwsector beter te maken.’ Hoe dat te bereiken?

’s Lands grootste aanbesteder van civiele werken – goed voor een kleine € 3 miljard per jaar – en de aannemers, ingenieursbureaus en brancheorganisaties gaan ‘gelijkwaardig’, ‘respectvol’, ‘in echte dialoog’ streven naar een ‘waardecreatie en een significante reductie van transactie- en faalkosten’ en de ‘belastingbetaler waar voor zijn geld geven’. Aan goede bedoelingen dus geen gebrek maar al lezende vraag je je toch af: hoe gaat dit nou concreet werken? Dat zou moeten staan in Deel 2 ‘Samen samenwerken’. Samengevat: ‘Elke organisatie die zich verantwoordelijk voelt voor de marktvisie, kan haar eigen Strategische Doorvertaling (Deel 3) opstellen. (-). Concrete acties zijn daarom niet terug te vinden in dit visiedocument.’

Hè? concrete acties, daar gaat het nu juist om. Samenwerken, excelleren, respecteren … allemaal best maar de bottom line is natuurlijk: hoe zorgt RWS dat bouwbedrijven, ingenieursbureaus en andere marktpartijen een faire prijs krijgen voor de kwaliteit die zij leveren? In plaats van de ‘strategische doorvertaling’ bij ‘elke organisatie’ te deponeren, is RWS het aan zijn eer verplicht zelf te komen met een goed voorstel.

Zeesluis IJmuiden

Een nieuw voorbeeld van – ouderwets – aanbesteding winnen op laagste prijs kwam afgelopen weekend aan het licht in de NRC. BAM/VolkerWessels heeft voor de nieuwe zeesluis in IJmuiden ingeschreven met € 350 miljoen, ver onder het maximum van € 500 miljoen dat RWS had gesteld. Een DBFM-contract, dus de bouwers blijven 26 jaar verantwoordelijk voor onderhoud. Het consortium zegt natuurlijk dat het gaat lukken, maar wat als zij zich vergissen? Een nieuw vechtcontract, een nieuw Ballast Nedam-scenario?

 

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW