Opinie&Analyse
Christian Jongeneel

Buitenlandse handen

Christian Jongeneel |
Arbeidsmarkt & Onderwijs, Beleid & Bedrijfsvoering, Chemie & Materiaalkunde, Onderzoek & R&D

In 2007 verkocht Akzo Nobel zijn medische poot Organon in Oss voor € 11 miljard aan het Amerikaanse Schering Plough, dat later opging in MSD.

Drie jaar later al was sprake van ontslag van alle 2.200 werknemers, waarvan de helft in de r&d werkzaam was. Het ging eerst niet door, later grotendeels alsnog. Wat vandaag rest aan r&d in Oss is Pivot Park, een ‘biotoop’ voor startups in de geneesmiddelen waar MSD nog een klein aandeel in heeft. De pro­ductiefaciliteiten van Organon zijn inmiddels doorverkocht aan het Zuid-Afrikaanse Aspen Pharma en het zijn hiermee toe­leverancier voor anderen geworden, zonder grote noodzaak zelf te innoveren.

Kortom, toen Akzo deze maand een vijandig bod kreeg van zijn branchegenoot PPG, doemde bovenstaand spookbeeld onmiddellijk op: patenten inleveren bij het nieuwe moederbedrijf, eigen r&d afbouwen en productie ten dienste stellen van anderen. Geen appetijtelijke toekomst voor een trots bedrijf, dat de boot dan ook in niet mis te verstane woorden afhield.

Ook minister Henk Kamp van Economische Zaken toonde zich geen voorstander: ‘Gelet op de wijze waarop PPG de overname wil financieren en gezien de overlap in activiteiten is te verwachten dat het streven naar kostenreductie zal leiden tot het ter discussie komen van het hoofdkantoor in Amsterdam, de onderzoekscentra in Deventer en Sassenheim en de staffuncties in Arnhem.’
Akzo zelf voorziet bovendien bezwaren van mededingingsautoriteiten, wat tot versnelde ontmanteling bij overname zou kunnen leiden. Aandeelhouders likken hun vingers echter af bij het hoge bod van PPG. Hen zou Akzo eventueel kunnen paaien door onderdelen af te stoten en daarvoor aandelen in te kopen, zodat de waarde van de overblijvende aandelen omhoog gaat. De strijd is in ieder geval zeker nog niet gestreden.

Lees verder onder de foto
Akzo Nobel laboratoriumwerk
Akzo Nobel blijft, samen met zijn r&d-werk, voorlopig nog in Nederland gevestigd (Copyright: Akzo Nobel)

Uiteraard is er geen principieel bezwaar tegen Nederlandse bedrijven in buitenlandse handen. Zo zal de overname van Vanderlande door Toyota, ook vorige week bekend geworden, op weinig weerstand stuiten, omdat de Japanners de aankoop doen om hun portfolio uit te breiden, niet om een concurrent in te lijven. In een krimpende markt zullen ook overnames met het doel synergie te bereiken (dus te saneren) noodzakelijk zijn. Nederlandse bedrijven kunnen daarbij niet altijd de jager zijn, zoals Akzo toen het in 2008 zijn Britse branchenoot ICI overnam.

Zonder iets te zeggen over de motieven van PPG valt wel te stellen dat Kamps bemoeienis met de zaak logisch is. Akzo speelt een belangrijke rol in de r&d-biotoop van de bv Nederland. Het voortbestaan van de onderzoeks­activiteiten in Nederland is daarom een zaak die niet alleen Akzo zelf betreft. En dat voortbestaan is nu eenmaal zekerder wanneer Akzo een Nederlands bedrijf blijft dan wanneer het een buitenpost wordt van een Amerikaanse reus die de overnames en saneringen aan elkaar rijgt.

Deel deze pagina
Abonnement

Wilt u lid worden, een los nummer aanvragen of een adreswijziging doorgeven? Neem dan contact op met MijnTijdschrift (088-2266622). 

Of bekijk ons aanbod van abonnementen.

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!

Naar boven