Opinie&Analyse
ECN Een luchtfoto van de ECN-faciliteiten in Petten

ECN ontvlecht activiteiten Petten

De regering wil een nieuw onderzoekscentrum voor de energietransitie dat onderdeel is van TNO. Voorwaarde daarvoor is dat de activiteiten in Petten worden ontvlochten, schrijft minister Kamp aan de Tweede Kamer.

In Petten staat de Hoge Flux Reactor (HFR), die aanvankelijk werd geëxploiteerd door het Reactor Centrum Nederland (RCN). In 1976 werd RCN omgedoopt tot Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN). De nucleaire activiteiten werden in 1998 ondergebracht bij Nucleair Research and Consultancy Group (NRG), een dochteronderneming van ECN.

Dat was echter omstreden. Herhaaldelijk kwam aan de orde dat het beter was om ECN onder te brengen bij TNO. Dat staat bijvoorbeeld in een rapport van de commissie-Wijffels uit 2004 over Grote Technologische Instituten in Nederland.

Nu gaat dit alsnog gebeuren. De oorzaak daarvoor is de historische radioactieve last. In de woorden van NRG: ‘Het klopt dat ECN, en daarmee ook dochterbedrijf NRG, al ruim drie jaar in financieel zwaar weer verkeert. Dit komt voornamelijk door het historisch nucleair afval, dat van de overheid naar het COVRA in Vlissingen verplaatst moet worden. Deze operatie drukt al jaren zwaar op de bedrijfsresultaten: NRG kan de last niet dragen.’

Het zogeheten historisch afval betreft 1.700 vaten van elk 35 l die al lange tijd in Petten liggen. De vaten bevatten diverse soorten vast radioactief afval, zoals restanten van bestralingsexperimenten uit de HFR, gereedschap, instrumenten, doeken en papier. Dit afval moet eerst worden gescheiden en soms omgepakt. Volgens adviesbureau Berenschot was het verlies van NRG in de periode 2012-2015 in totaal € 24,3 miljoen doordat de HFR niet in bedrijf was en nog eens € 18,3 miljoen door de verplichtingen om het historisch radioactief afval op te ruimen en te verplaatsen.

Rekenmeesterfunctie

Om te voorkomen dat ECN failliet gaat wil minister Kamp de activiteiten in Petten splitsen en een nieuw onderzoekscentrum oprichten. Hij wil dat dit onderzoekscentrum van start gaat op 1 januari 2018. ´Om dit mogelijk te maken zal een kwartiermaker dit centrum vormgeven onder begeleiding van een nieuwe publiek-private stuurgroep. Deze stuurgroep bestaat uit de directies van de Stichting ECN en TNO, vertegenwoordigers van bedrijfsleven en de Topsector Energie, en ambtenaren van het ministerie van Economische Zaken. […] De intentie is dat het centrum zich positioneert als spil in de energiesector en partner van universiteiten, andere instituten en het bedrijfsleven.’

ECN heeft ook ‘een rekenmeesterfunctie voor het kabinet.’ Het gaat om het opstellen van de Nationale Energieverkenning (NEV) en het adviseren over de diverse hernieuwbare energieopties, inclusief de basisbedragen voor de Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie. Minister Kamp stelt dat ‘het onderbrengen van de rekenmeestertaken bij het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) de voorkeur heeft. Het PBL is onafhankelijk, publiek gefinancierd en heeft ervaring als rekenmeester.’ Dat moet uiterlijk 1 januari 2018 gerealiseerd zijn, inclusief ‘de overdracht van de relevante rekenmodellen van de Stichting ECN aan het PBL.’

Tenslotte kondigt minister Kamp aan ‘in het voorjaar van 2017 te bezien op welke wijze de nucleaire activiteiten kunnen worden voortgezet.’ Als overbrugging stelt hij € 40 miljoen beschikbaar voor het verwerken en afvoeren van het historisch radioactief afval.

Naar boven