FBiPhone | Technisch Weekblad
Opinie&Analyse
Johan Herrenberg

FBiPhone

Toen de draagbare telefoon zijn intrede deed, moest ik daar aanvankelijk enorm aan wennen.

Dat ik de stem van een afwezige overal in huis kon horen, en niet alleen op die vaste plek in de woonkamer, was bijna onwerkelijk. Nu, in 2016, zijn we wandelende kantoren, amusementverslinders en gegevensproducenten, en is de smartphone het apparaat van het huidige tijdsgewricht. Rond dit even kleine als complexe ding speelt zich nu namelijk een zeer tekenende oorlog af, waarvan de uitkomst ons iets vertelt over de machtsverhoudingen in deze eeuw. Ik doel natuurlijk op Apple vs. FBI, waarover collega Persson ook al schreef in het vorige nummer van TW.

In de ogen van de Amerikaanse overheid is Apple zoiets als een wapenleverancier van de vijand, door haar de toegang tot de iPhone van een bewezen én dode terrorist te ontzeggen. Volgens Persson verklaart Apple daarmee de privacy heilig en stelt het de techniek boven de wet en de democratie. Hij waarschuwt voor een ‘tech-dictatuur’. Ook Obama zei verleden week op een festival in Texas dat het verkeerd is om onze telefoon als hoogste waarde en onze gegevens als een geval apart te beschouwen. Apple krijgt intussen veel steun, van andere grote Silicon Valley-jongens, maar ook van de burgerconsumenten die na 1989 zijn gecreëerd door een marktgelovige overheid. Zij stemmen tegenwoordig vaak overtuigder met hun geld dan met het rode potlood. Dat ze menen nu meer bescherming te kunnen vinden bij een bedrijf dan bij hun gekozen overheid, spreekt boekdelen. Die laatste heeft zich natuurlijk ook enigszins geblameerd door de onthullingen van klokkenluider Snowden, die voor de Amerikaanse overheid zijn wat het misbruikschandaal was voor de katholieke kerk: het vertrouwen van mensen is beschaamd. Ik zie deze oorlog dan ook als een meer dan symbolische botsing van politieke en commerciële macht. Wat zal prevaleren: het politieke mandaat in een uitgehold, voor velen ongeloofwaardig geworden democratisch systeem, of de commerciële macht krachtens het marktsysteem waarop onze wereld draait?

Gegevens zijn macht

De wereld is een driehoek: van individu, bedrijfsleven en politiek. Onderling zijn die verweven op een even hechte als strijdige wijze. Kernwoord hier is ‘gegevens’. Grof gezegd kun je stellen dat gegevens voor het individu zijn wat hij als levend wezen digitaal genereert, als consument, patiënt, werknemer et cetera. Voor de politiek zijn gegevens macht, waarmee ze haar mandaat tanden geeft in de vorm van bescherming en beheersing. En voor het bedrijfsleven zijn gegevens geld.

Het privacy-evenwicht vinden tussen deze drie belangen is de opgave van de komende decennia. Als ik zie hoeveel wetgeving er uitkomt die poogt hiervoor een rechtvaardig juridisch kader te scheppen, dan probeert de politiek hard iets van haar geloofwaardigheid en haar prestige te herwinnen.

Johan (J.Z.) Herrenberg is schrijver en alfa in hart en nieren, maar met een warme belangstelling voor techniek.

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW