Gespleten kernsplijting | Technisch Weekblad
Opinie&Analyse

Gespleten kernsplijting

De gang van zaken rond de bij Petten geplande bouw van de reactor PALLAS laat zien hoe gespleten politici kunnen reageren. In het openbaar staat de Noord-Hollandse gedeputeerde Jaap Bond pal voor PALLAS. In een geheime vergadering uit hij zijn twijfels over de financiële haalbaarheid. Als de geheimen uitlekken reageert Bond getergd.

In de duinen bij Petten is vanaf 1961 de Hoge Flux Reactor (HFR) in bedrijf. De reactor was aanvankelijk alleen bedoeld voor kernenergie-onderzoek, maar in de loop van de tijd is de productie van medische isotopen steeds belangrijker geworden. Eind vorige eeuw was de verwachting dat het reactorvat omstreeks deze tijd versleten zou zijn. Dan zou er een nieuwe reactor moeten staan om het stokje over te nemen. In 2004 kwamen we de naam van de opvolger tegen: de PALLAS-reactor.

Vanaf 2004 werd gewerkt aan het bedrijfsplan, dat tegenwoordig de business case heet. Er was een aanbesteding in 2009, georganiseerd door NRG, de exploitant van de HFR. Daar deden toen het Argentijnse INVAP, het Zuid-Koreaanse KAERI, het Russische Rosatom en het Franse Areva aan mee. De aanbesteding werd kort daarop stopgezet wegens gebrek aan financiering.

Om de zaak toch vlot te trekken besloten de Rijksoverheid en de Provincie Noord-Holland elk € 40 miljoen beschikbaar te stellen in de vorm van een lening. Dit resulteerde in december 2013 in de oprichting van de onafhankelijke Stichting Voorbereiding PALLAS-reactor met als doel kernenergie-onderzoek (één derde) en de productie van isotopen (twee derde).

Over het uitbetalen van die lening is onenigheid. Provinciale Staten van Noord-Holland hebben begin oktober in een geheime vergadering besloten om het tweede deel van een lening voor PALLAS te weigeren. Dat lekte eind oktober uit. De Provinciale Staten twijfelen met name aan de afzetmarkt voor medische isotopen. De technologie voor de productie van isotopen met deeltjesversnellers verbetert snel en Noord-Amerika wil zelfvoorzienend worden en niet meer importeren uit Europa. Daarnaast is recentelijk besloten om cobalt-60 voor kankerbehandelingen te produceren in de Canadese Bruce Power-kerncentrale.  

De tweede reden van de Provinciale Staten om het geld niet over te maken is gebrek aan vertrouwen in het gepresenteerde bedrijfsplan. Met name het feit dat PALLAS nog geen private investeerders heeft gevonden weegt zwaar.

De HFR werd aanvankelijk geheel betaald door de overheid. Daardoor konden de medische isotopen tegen een lage prijs verkocht worden. Maar sinds de marktwerking is ingevoerd moeten de afnemers meer betalen en dat geldt nog sterker voor PALLAS.  Of er winst gemaakt kan worden en de provincie de lening ooit terug zal krijgen is de vraag.

Maar waarom die geheimzinnigheid? Als de provincie in het openbaar twijfels uitspreekt wordt het blijkbaar ingewikkeld om alsnog financiers te vinden. Maar dat betekent in feite dat de provincie niet eerlijk is tegenover mogelijke financiers.

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW