Mark en het metaversum | Technisch Weekblad
Opinie&Analyse
Johan Herrenberg

Mark en het metaversum

Elk nadeel, zoals bekend, ‘heb’ zijn voordeel. Het afgelopen anderhalf jaar raakten we eraan gewend (of niet) om aan huis gekluisterd onze taken te verrichten. Kantoorzaken, lessen, sollicitaties, colleges, vergaderingen, je proefschriftverdediging, tentamens, alles digitaliseerde. ‘Samenleving’ werd een uitgehold begrip.

Maar een crisis maakt vindingrijk en is een processenversneller.

Onlangs las ik een interview met Mark Zuckerberg op de technologiesite The Verge. Hij sprak over zijn toekomstplannen met Facebook en het magische begrip ‘metaversum’. Auteur Neal Stephenson muntte het in zijn roman Snow Crash (1992). Het slaat op de vereniging van de fysieke, verrijkte (‘augmented’) en virtuele werkelijkheden in één gedeelde onlineruimte. Zuckerberg noemt het, het ‘belichaamde’ internet, omdat je niet meer ‘erop’ maar ‘erin’ zult zijn. ‘Belichaamd’ gebruiken voor iets wat puur uit nullen en enen bestaat en zonder stroom niet loopt, gaat me echter te ver. Alles blijft een projectie op het netvlies, elke nabijheid pure illusie. Als je geliefde virtueel naast je zit, grijp je nog altijd in lucht. Maar ook dat zal ook nog weleens worden opgelost…

Wat kun je met een metaversum? In plaats van te ‘zoomen’ en naar een 2D-scherm met een raster van hoofden te staren, zit je met de anderen als hologram in een 3D-ruimte en komen hun stemmen niet uit maar één richting, maar gedifferentieerd gepositioneerd uit hen. Is je werkdag ten einde en wil je wat relaxen, dan kun je een pub opzoeken en je eigen (fysieke) biertje drinken met iemand anders die misschien aan de andere kant van de wereld zit. Of je kunt gaan gamen met miljoenen anderen. Of mij deze column zien voorlezen in een virtueel TW-huis.

Van wie is het metaversum? Van niemand en iedereen, zoals het internet. Er zullen talloze spelers zijn, van individuele scheppers via klanten tot grote bedrijven. Er zullen wel standaarden moeten worden ontwikkeld, zodat je je avatar en je spullen kunt meenemen van de ene ruimte naar de andere (‘interoperabiliteit’). Als je interesses of hebt of talenten, maar in een omgeving leeft met weinig mogelijkheden, dan zorgt het metaversum ervoor dat die niet hoeven te verkommeren, omdat ruimtelijke afgescheidenheid immers is opgeheven. Het idee van ‘in de buurt’ zijn vervalt. Ik vraag me af wat er dan gebeurt met zoiets als de Zuidas in Amsterdam, waar bedrijven clusteren voor de vermeende synergie en de nabijheid van Schiphol. Wordt dat allemaal verleden tijd door het metaversum, omdat de synergie virtueel zal zijn geworden?

Zuckerberg erkent dat de techniek nog achter de droom aan hinkt. De rekenkracht benodigd voor het metaversum is immens. De AR- en VR-brillen moeten ook beter. Toch wil hij dat Facebook over enkele jaren bekend staat als het ‘metaversumbedrijf’. De tijd zal het leren.

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW