Opinie&Analyse
Mischa Brendel

Mensenlevens als extraatje

Af en toe speel ik wel eens een computerspelletje. Zeer hinderlijk is het dan wanneer er door een fout in het spel iets misgaat en er in het ergste geval zelfs toe leidt dat het spel ermee ophoudt, crasht.

Een crash van een compleet andere aard – maar met een soortgelijke oorzaak – vond plaats op 10 maart, toen er een Boeing 737 MAX van Ethiopian Airlines neerstortte. Alle 157 inzittenden kwamen om het leven. Het leek geen op zichzelf staand incident: minder dan een half jaar ervoor stortte er ook een Boeing 737 MAX neer, toen van Lion Air. Ook hier was er voor de piloten geen redden aan: het toestel stortte op 29 oktober in de Javazee, waarbij alle 189 inzittenden het ongeval niet overleefden.

Vliegtuigcrashes, hoe tragisch ook, vinden nu eenmaal plaats. Het is echter een groot verschil of het ongeval is te wijten aan een menselijke fout of een te voorkomen softwareprobleem. Boeing lijkt dit laatste te hebben toegegeven, want het bedrijf kwam kort nadat zo’n beetje de hele wereld besloot het toesteltype tot nader order aan de grond te houden, met een software-update. Bij computerprogramma’s en -spellen wordt dit ook wel een patch, een pleister genoemd. Dergelijke software-updates vinden ook bij vliegtuigen wel vaker plaats, maar dan niet op stel en sprong omdat er – fatale – fouten in de software zitten.

De Boeing 737 MAX moest het paradepaardje van de Amerikaanse vliegtuigbouwer worden. In plaats daarvan ondergaat het toestel nu diverse tests met de nieuwe software. ‘Dit vliegtuig kan een veilig toestel zijn en er zijn grote stappen gezet om het probleem op te lossen, maar ik kan er beter over oordelen nadat we het hebben uitgetest’, zo sprak Mike Michaelis, de voorzitter van het veiligheidscomité van de Allied Pilots Association. ‘Kan een veilig toestel zijn’ is een nogal beangstigende uitspraak.

Boeing liet het echter niet bij een patch, maar het bedrijf bouwt zowaar ook een extra controlelampje in de geplaagde toestellen. Dit lampje moet een waarschuwing afgeven als belangrijke sensoren niet werken en was in eerste instantie een optionele extra bij bestelling van het toestel. Alles wijst er nu echter op dat een defect aan die belangrijke sensoren ten grondslag ligt aan de fatale crashes: deze zogenoemde angle of attack-sensoren – de sensoren die aangeven hoe de hoek van de neus van het vliegtuig is ingesteld – gaven waarschijnlijk onjuiste informatie aan de piloten door. Dus het optionele lampje wordt nu een standaard lampje. Er is overigens een tweede systeem dat de piloten geïnformeerd zou kunnen hebben dat het vliegtuig in groot gevaar was, namelijk een softwaresysteem dat de metingen van de angle of attack-sensoren weergeeft. Maar dat systeem blijft een extra.

Vliegtuigen ontwikkelen is big business en het verkopen van extra opties is in die business ongetwijfeld onderdeel van het verdienmodel. Maar op deze manier verkoop je de veiligheid van mensenlevens als extraatje: verwerpelijk.

Ontvang de nieuwsbrief, binnenkort 2 keer per week

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW