Opinie&Analyse

Staat versus rechtsstaat Premium

Johan Herrenberg |
ICT, Veiligheid

Internet is flitsend, naties zijn traag. De politiek kan de ontwikkeling van de technologie nauwelijks bijbenen.

Cyberwetgeving verschilt sterk van land tot land, ook al zien we een begin van harmonisatie. In de EU, bijvoorbeeld, hebben we sinds kort een privacyverordening, de Algemene Verordening Gegevensbescherming, waarin de mens heerlijk kil wordt gedefinieerd als een ‘datasubject’. Maar nog is het versnippering troef, ook in de bestrijding van cybercrime, die in 2020 50 % van alle criminaliteit zal uitmaken en Nederland nu al, samen met spionage, € 10 miljard per jaar kost. Niet geheel verbazingwekkend, dus, dat het kabinet € 5 miljoen uittrekt om onlinemisdaad te bestrijden en dat bedrag vanaf 2018 omhoog krikt naar € 14 miljoen. Met dat geld wordt de capaciteit van het Nationaal Detectie Centrum uitgebreid en geïnvesteerd in het Team High Tech Crime van de politie.

Onlangs werd het omstreden wetsvoorstel Computercriminaliteit III aangenomen, ook wel de ‘terughackwet’ genoemd. Zij geeft politie en justitie de bevoegdheid om stiekem binnen te dringen in apparaten als computers, mobiele telefoons en servers in de cloud, ook als deze zich in het buitenland bevinden. Steeds meer elektronische gegevens zijn namelijk versleuteld, zodat aftappen geen enkele zin meer heeft, en steeds vaker creëert deze versleuteling anonimiteit. Privacy is goed. Maar die van criminelen wordt zo ook beschermd: de opsporingsambtenaren hebben het nakijken. Vandaar dit forse instrument, dat alleen maar mag worden ingezet bij ernstige delicten.

Computercriminaliteit IV

Ik volgde het debat op 13 december jongstleden. Kern van de discussie over het wetsvoorstel was feitelijk de vraag wat belangrijker is: opsporing en vervolging van ernstige misdrijven in het algemeen, of de bescherming van de privacy? De Tweede Kamer was ook zeer verdeeld over het gebruik van softwarelekken om verdachten te hacken. Gaat de Staat boven de rechtsstaat? Gaat nationale soevereiniteit boven internationale samenwerking?

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) klaagde: ‘Al onze oude regels zijn gebaseerd op de aanname dat je altijd weet waar je bent, in welk land en in welke jurisdictie. In de huidige onlinewereld weet je niet altijd waar het kastje met de gegevens geografisch of fysiek staat te spinnen met de cooler. Daar komen we nu mee in de problemen’. Kees Verhoeven (D66) doceerde: ‘De staatssecretaris constateert dat het territorialiteitsbeginsel in cyberspace onder druk staat en dat het beginsel niet kan worden toegepast als de exacte locatie van gegevens onduidelijk is. Des te meer aanleiding voor landen om hierover duidelijke afspraken met elkaar te maken.’

De overheid behoudt zich het recht voor om lekken in software te benutten en neemt daarbij discutabele kwetsbaarheden in haar eigen software en wetten, op de koop toe. Ik ben benieuwd naar de verbeteringen in de volgende upgrade, Computercriminaliteit IV.

Johan Herrenberg is schrijver en alfa in hart en nieren, maar met een warme belangstelling voor techniek. 

Deel deze pagina
Abonnement

Wilt u lid worden, een los nummer aanvragen of een adreswijziging doorgeven? Neem dan contact op met MijnTijdschrift (088-2266622). 

Of bekijk ons aanbod van abonnementen.

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!

Naar boven