Tijd voor een nieuwe klok | Technisch Weekblad
Opinie&Analyse
Jan Spoelstra

Tijd voor een nieuwe klok

Jan Spoelstra | vrijdag 26 november 2021
Beleid & Bedrijfsvoering

In Texas bouwt de Long Now Foundation een klok die 10.000 jaar moet blijven lopen. Een prototype op kleine schaal gaf rond de millenniumwisseling een verandering van jaartal aan: van 01999 naar 02000. Opzettelijk alvast een vijfde cijfer, om aan te geven dat de mensheid in jaartallen met vijf significante cijfers zou moeten denken.

Aan de ene kant is het fascinerend hoe je zo'n klok zou moeten ontwerpen en bouwen. De klok moet na 10.000 jaar nog nauwkeurig lopen, moet gemakkelijk te onderhouden zijn met inzichten en gereedschappen uit de bronstijd en moet mee-evolueren wanneer de omwentelingssnelheid van de maan of de aarde onvoorspelbaar zou veranderen. Het mechanisme dat de tijd aangeeft moet bovendien nauwkeurig en betrouwbaar zijn. Zo gebruikt de 10.000 Year Clock aan de ene kant een mechanische oscillator die betrouwbaar maar onnauwkeurig de tijd aangeeft. Om dat te ondervangen werkt dit mechanisme aan de andere kant in een feedback loop met een mechanisme dat het hoogste punt van de zon op aarde meet, via een lens, warmte en uitzettend metaal. Dit laatste is heel nauwkeurig, maar dankzij wisselende weersomstandigheden weer onbetrouwbaar. Het Wikipedia-artikel over 'Clock of the Long Now' zet alle ontwerpeisen en oplossingen mooi op een rij.

De klok wordt in een recent interview met filosoof Roman Krznaric in de Groene Amsterdammer als introductie gebruikt. Die filosoof gebruikt het voorbeeld om op luchtige wijze aan te geven dat we meer over de lange termijn moeten nadenken. Krznaric komt tot de vaststelling dat westerse democratieën vaak aan korte termijn denken doen. Er worden vaak beslissingen genomen met de volgende verkiezingen in het achterhoofd, niet met de volgende generatie.

Werkt een autocratie dan beter? Niet per se volgens Krznaric, maar als je een aantal door EW Magazine geïnterviewde ondernemers in Dubai mag geloven kunnen we daar nog wel iets van leren. In een zeer lezenswaardig artikel wordt beschreven dat de Verenigde Arabische Emiraten als stip op de horizon heeft dat ze blockchain bedrijven willen aantrekken. Daar maken ze wetgeving voor. Ook willen ze de beste digitale infrastructuur, en zijn ze al ver met de uitrol van 5G. Wanneer een stuk woestijn plaats moet maken voor een groot park met zonnepanelen, zit een zeldzame kikker of stikstofuitstoot niet in de weg, terwijl in Nederland momenteel een hele generatie geen toegang heeft tot geschikte huisvesting door de moeizame bouw van voldoende goedkope woningen. Alles in Dubai dus met een stip op de verre horizon.

Zo zijn er ook volop technische onderwerpen in Nederland die plannen voor meerdere decennia overstijgen. We zijn de Tweede Kamer aan het renoveren en verbouwen. Misschien is het ook tijd voor een nieuwe klok aan de muur?

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!