Tragische torenbrand | Technisch Weekblad
Opinie&Analyse

Tragische torenbrand

Tientallen doden en evenzoveel vermisten zijn het trieste gevolg van een grote brand in Grenfell Tower, een flat van 24 verdiepingen in Kensington, een van de rijkste wijken in Londen. De flat stond in een arm deel van de wijk.

Dat een brand in een koelkast zich in korte tijd kon verspreiden over het hele gebouw was te wijten aan het gebruikte isolatiemateriaal aan de buitenkant van het gebouw, aluminium panelen met een kern van polyisocyanuraat. Dat is geen buitengewoon brandbaar materiaal, maar als het eenmaal brandt, brandt het goed. Ook komt er dan blauwzuurgas vrij. Cynisch genoeg waren de panelen bij een renovatie aangebracht ter vervanging van gegarandeerd onbrandbare asbest panelen.

Vrijwel direct barstte een debat over regelgeving uit. De betreffende panelen zijn verboden volgens Amerikaanse en EU-regels, maar de Britse minister Philip Hammond moest een slag om de arm houden of hetzelfde ook geldt in het Verenigd Koninkrijk. De regering (de Conservatieven) heeft de afgelopen jaren hard gesneden in regelgeving op het gebied van veiligheid, omdat het bedrijfsleven er last van zou hebben. Ook is de bouwinspectie deels geprivatiseerd. Voorlopig lijkt het erop dat het materiaal niet gebruikt had mogen worden in Grenfell Tower, maar alleen in lagere gebouwen.

Minimaliseren van eigen kosten

Politici ruzieden ook over de vraag of de regering adequaat gereageerd had op een rapport naar aanleiding van een vergelijkbare, maar minder desastreuze brand elders in Londen in 2009. De bewoners van Grenfell Tower hadden eerder geklaagd over de onveilige situatie in hun flat. Duizenden andere torens in het Verenigd Koninkrijk zouden vergelijkbare gevaren kennen.

De krant The Guardian bracht in kaart welke bedrijven allemaal betrokken waren bij de renovatie van de flat: een hoofdaannemer, diverse onderaannemers, nog meer leveranciers, enkele adviesbureaus; ieder met zijn eigen specialisatie. Daardoor is eigenlijk het overzicht kwijt, aldus een door de krant geconsulteerde expert. Alle betrokkenen hebben, na een agressieve aanbestedingsronde, vooral belang bij het minimaliseren van hun eigen kosten.

Geprivatiseerd

Met name die laatste overweging zou ook Nederlandse bouwbedrijven en hun opdrachtgevers aan het denken moeten zetten. Zonder het verleden te idealiseren was het ooit wel zo dat veel overheden hun eigen ingenieursbureaus hadden die vanuit een maatschappelijk belang dit soort projecten aanpakten. Veel daarvan is geprivatiseerd. Een veelheid aan regelgeving moet het maatschappelijke belang borgen. De private sector heeft zeker voor innovatie en efficiëntie gezorgd, dus terugdraaien is niet aan de orde. De vraag is echter wel of de fragmentatie van belangen tot een optimaal systeem geleid heeft.

Het is goed denkbaar dat aan het eind van een lang onderzoek geen duidelijke schuldigen aangewezen kunnen worden voor de brand in Grenfell Tower, omdat alle afzonderlijke partijen zich aan de voor hen geldende regels gehouden hebben. De consequentie daarvan zou zijn dat het systeem van regelgeving, gunning van opdrachten en inspectie als geheel op de schop moet.

Ontvang de nieuwsbrief, binnenkort 2 keer per week

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW