Trumps fantasiebanen | Technisch Weekblad
Opinie&Analyse
Homestead Steel Works

Trumps fantasiebanen

Donald Trump belooft miljoenen banen te zullen scheppen in de Amerikaanse industrie.

Hij won de verkiezingen dan ook dankzij veel boze, blanke stemmers in de Amerikaanse Rust Belt, een gebied in het noordoosten dat ooit het industriële hart van de Verenigde Staten was.

Steden als Pittsburgh, Buffalo en Cleveland hadden in het midden van de vorige eeuw een bloeiende arbeidersklasse. Arbeiders verdienden in 1970 $ 20 tot $ 25 per uur in de staalindustrie. Alleen al Pittsburghs Homestead Steel Works had in 1955 15.000 mensen in dienst. Die banen zijn nu weg. De ongeschoolde kleinkinderen van deze arbeiders werken nu voor $ 10 per uur in een supermarkt of een restaurant met hapklaar voedsel.

Fabrieken en banen vertrokken eerst naar het westen en het zuiden van de VS, waar de vakbonden geen macht hadden. Daarna vertrokken ze naar Japan, Mexico en China waar arbeid goedkoper was. Arbeiders werden weggeautomatiseerd; bedrijven gingen bankroet door de intense internationale competitie, die vermaledijde globalisering.

Terug naar huis dwingen

Tussen 2000 en 2010 gingen nog eens 5,6 miljoen banen verloren in de Amerikaanse maakindustrie. Donald Trump belooft deze banen terug te brengen door het opzeggen van internationale handelsverdragen, het veranderen van NAFTA, China te bestoken met importtarieven en Amerikaanse bedrijven te dwingen terug te keren naar het homeland. Dit is gedoemd te mislukken.

De waarheid is dat het buitengewoon goed gaat met de Amerikaanse maakindustrie. De output, gecorrigeerd voor inflatie, is groter dan ooit. De productie komt echter uit supergeavanceerde en geautomatiseerde fabrieken. Een robotlasser kost $ 8 per uur, terwijl een lasser van vlees en bloed $ 30 per uur kost. In 1980 waren 25 banen nodig om een miljoen dollar te produceren. Anno 2016 zijn dat er nog maar vijf.

Het verlies van die miljoenen banen sedert 2010 komt voor 87 % voor de rekening van automatisering. Die banen komen nooit terug: robots worden alsmaar goedkoper. De fabriek van de toekomst heeft volgens de auteur Warren Bennis nog twee werknemers in dienst: een man en een hond. De man geeft de hond te eten, en de hond moet voorkomen dat de man aan de machines zit.

De Amerikaanse politici doen er beter aan te zorgen dat de bevolking door goed onderwijs en omscholing in staat is de banen te vullen die er wél zijn. Het gaat dan vooral om banen die een universitaire opleiding vereisen: banen in de ict en banen in de dienstensector.

Elon Musk heeft een realistischer beeld. De eigenaar van Tesla voorspelt dat door de opkomst van zelfrijdende auto’s en autonome vrachtwagens nog eens een paar miljoen Amerikanen – vrachtrijders en taxichauffeurs – hun broodwinning zullen verliezen. Hij vermoedt dat uiteindelijk een universeel basisinkomen nodig zal zijn om iedereen sociaal en economisch binnen de boot te houden.

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW