Vaccinatie? Slaap er een nachtje over | Technisch Weekblad
Opinie&Analyse
Gerald Schut

Vaccinatie? Slaap er een nachtje over

In zijn populairwetenschappelijke bestseller ‘Why we sleep’ benoemt ‘slaapdiplomaat’ Matthew Walker (Berkeley) een reeks onthutsende gevolgen van slaaptekort. Zo blijk je na een nacht van vier uur een even groot gevaar op de weg als wanneer je dronken bent. Een minder bekend nadeel van slaapgebrek zou in de nabije toekomst wel eens in het middelpunt van de belangstelling kunnen komen te staan: het verband met vaccinatie.

Uit onderzoek blijkt namelijk dat slaaptekort vernietigend is voor ons immuunsysteem. Na een nacht van vier uur heb je 70% minder killer cellen in je bloed. Bij een ander onderzoek lieten proefpersonen zich besmetten met een verkoudheidsvirus. In een groep die een week lang vijf uur per nacht geslapen had, bleek de helft van de deelnemers de infectie op te lopen, terwijl dat met minstens zeven uur nachtrust slechts 18% was.

De gevolgen van een door slaap verzwakt immuunsysteem lijken uiterst relevant nu we met zijn allen voor een massale vaccinatiecampagne staan. In 2002 ontdekten onderzoekers dat slaapgebrek de immuunrespons na vaccinatie met de griepprik sterk onderdrukt. Proefpersonen met acht uur nachtrust ontwikkelden een gezonde respons. Proefpersonen die daarentegen zes nachten lang slechts vier uur per nacht hadden geslapen hadden een 50% zwakkere immuunreactie. Zelfs als ze in de weken daarna bijsliepen ontwikkelden ze nooit meer een volledige immuunreactie op de prik.

Walker roept overheden dan ook op om deze kennis te gebruiken bij het uitrollen van vaccinatiecampagnes. Bijvoorbeeld door mensen slaaptrackers te geven, zodat ze na een slechte nacht de prik even uit kunnen stellen tot ze beter geslapen hebben. Waarschijnlijk zullen antivaxers van een dergelijk idee juist extra onrustig worden. Als je al complottheorieën gelooft over 5G-chips in corona-vaccins zal zo’n tracker je angsten misschien alleen maar bevestigen. Toch maar geen tracker dan? Maar gezien de enorme maatschappelijke gevolgen van covid-19 loont het de moeite goed na te denken over alle mogelijkheden om het beleid effectiever te maken. Zoals het verband tussen slaap en vaccin-respons dus.

In zijn enthousiasme schiet Walker in zijn boek soms uit bocht, zoals Alexey Guzey in een blog goed laat zien. Maar Walker toont overtuigend hoe wij met voldoende slaap een betere versie van onszelf zijn. En hoe we techniek kunnen inzetten om ons daarbij te helpen. Zo kunnen autofabrikanten helpen ongelukken door slaapgebrek te voorkomen door ’s ochtends vroeg chauffeurs aan blauw licht bloot te stellen en het equivalent van de ‘Breathalyzer’-alcoholtest voor slaperigheid in te bouwen.

Slaap blijkt zo universeel belangrijk dat elektrische golven die lijken op slaap zelfs belangrijk lijken voor sommige soorten kunstmatige intelligentie (AI): neurale netwerken die leren zoals kinderen. Onderzoeker Garrett Kenyon spreekt in The Scientific American de hoop uit dat we hierdoor onze eigen slaap nog beter gaan begrijpen.

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!