Partner content

Joulz: Hoogspanning gaat digitaal

Joulz |
Elektrotechniek & Micro-elektronica, Energie, Ingenieursbureaus

Joulz Energy Solutions is het grootste ingenieursbureau op het gebied van hoogspanning in Nederland.

Met de energietransitie in het vooruitzicht wordt enorm geïnvesteerd in elektriciteitsnetwerken. Wat weinig mensen beseffen: de digitale infrastructuur eromheen maakt daar tegenwoordig integraal deel van uit. Werk aan de winkel dus.

‘In Den Haag werken we momenteel aan een nieuw verdeelstation. Althans, we vervangen een oud station helemaal. Het is een beetje als een openhartoperatie, want terwijl je aan het vervangen bent, mag de elektriciteit van talloze huishoudens en bedrijven natuurlijk niet uitvallen. Er is in een stedelijke omgeving ook niet genoeg ruimte om het nieuwe naast het oude op te bouwen en dan de knop om te zetten. Je moet dus extreem nauwkeurig ontwerpen, plannen en uitvoeren. Een project moet beheersbaar blijven in elke fase. Onze aanpak van systems engineering staat daarvoor garant.’

Joost van Gemeren, hoofd van Joulz-afdeling Engineering & Advies, vertelt graag over de ingewikkelde klussen die zijn 130 mensen onder handen hebben. Zelf begon hij ooit als stagiair met een project over kortsluitbeveiligingen. Inmiddels stuurt hij vier teams aan, die elk een aspect bestrijken voor de vele projecten die Joulz onder handen heeft. Altijd gaat het over hoogspanning, maar steeds vaker ook over ict.

Damwandkuip

‘Tegelijk met de vervanging van zo’n verdeelstation speelt doorgaans de digitalisering ervan’, vertelt Van Gemeren. ‘Veel van de beveiliging in het netwerk gaat via glasvezel. Daar mag dus nog geen milliseconde vertraging op zitten, want voor je het weet schakelt een onderdeel zichzelf uit, omdat overbelasting dreigt. Dat wil je uiteraard niet. Laat staan dat je wilt dat hackers de zaak kunnen ontwrichten. Daarom leggen we momenteel voor het elektriciteitsnetwerk van Stedin een eigen datanetwerk aan.’

Stedin Groep is het moederbedrijf van Joulz, maar ook andere bedrijven zijn klant. Zoals TenneT, de beheerder van het landelijke hoogspanningsnet. Voor TenneT ontwierp en realiseerde Joulz bijvoorbeeld een dubbele 150 kV-verbinding onder het Haringvliet door. Omdat het niet mogelijk bleek de 5 km in één keer te overbruggen, moest daarvoor midden in het Haringvliet een damwandkuip aangelegd worden. Vanuit die kuip werd in beide richtingen de boring verricht.

‘Het civiele deel van het werk doen we niet zelf’, zegt Van Gemeren. ‘Wij doen alleen energietechniek. Maar de fysieke omstandigheden hebben natuurlijk wel een forse impact op de manier waarop je het energiegedeelte ontwerpt.’

Zelf was Van Gemeren nog als project engineer betrokken bij het ontwerp van de elektrische installaties van het Prinses Amalia­windpark. De elektriciteit van de zestig turbines komt met een spanning van 20 kV binnen op het ‘Offshore High Voltage Substation’, waar de spanning wordt omgezet in 150 kV. Dezelfde spanning als het station aan land, waar het offshore-station per kabel mee in verbinding staat. Joulz doet nog altijd het onderhoud van het station.

Het windpark is een mooi voorbeeld van het toenemende belang van datacommunicatie. In het geval van een storing vaar je er niet snel even naartoe, dus wil je dat het station tot in detail kan aangeven waar de storing zit. Sterker nog, je wilt het liefst dat onder­delen preventief aangeven dat er slijtage, of een andere aanwijzing voor een dreigende storing is. Dan kun je onderhoud inplannen voordat de fout zich acuut manifesteert. Dat lukt alleen wanneer alle componenten van de infrastructuur digitaal gemonitord worden.

Van Gemeren: ‘De automatisering gaat razendsnel. Daardoor moeten ingenieurs in de hoogspanningstechniek tegenwoordig veel sneller nieuwe technieken leren dan vroeger. Van cybersecurity bijvoorbeeld, hoefde je vroeger als energietechnicus niets te weten. Nu is het een essentieel onderdeel van netwerkontwerp. Daar houden we bij de werving van nieuwe mensen vanzelfsprekend rekening mee. Dat ontwerp maakt Joulz overigens steeds vaker volgens de BIM-methodiek. In de bouw heel gebruikelijk, in de e-infrasector is Joulz vrijwel de enige partij die BIM, bouw­informatiemodellen, toepast.’

Recruiting

‘Mensen komen bij ons binnen via de website’, vertelt recruiter Pien de Roo. ‘We selecteren eerst op harde criteria, zoals opleiding en ervaring. Dan leggen we het cv voor aan een van de teamleiders. Ziet die het ook zitten, dan volgt een assessment. Pas daarna volgt een eerste en eventueel tweede gesprek.’

Ja, dat is een stevige selectieprocedure, erkent De Roo. Het doel is vooral om de flexibiliteit en het lerend vermogen van de kandidaat in kaart te brengen. ‘Wie bij ons wil werken moet zich afvragen: sta ik open voor verandering, vind ik het leuk de interactie met andere mensen aan te gaan?’

Wie daarop ja zegt, vindt bij Joulz een heel informele werkcultuur waar mensen veel voor elkaar over hebben, stelt De Roo. Nieuwe mensen binnen het bedrijf worden in eerste instantie begeleid door een collega of leidinggevende. Regelmatig zijn er introductiebijeenkomsten voor alle nieuwe medewerkers.

De Roo: ‘Iedereen heeft een jaarlijks opleidingsbudget om cursussen te volgen voor zijn persoonlijke ontwikkeling. Op ons intranet hebben we een campus waar je cursussen kunt regelen. We verwachten wel dat je zelf het initiatief neemt. De drang om te leren moet in je zitten – het is niet voor niets dat we dat testen in de recruitmentfase.’

Veeleisend

De komende jaren en misschien wel decennia zit Joulz niet om werk verlegen. De energietransitie gaat gepaard met enorme investeringen in het elektriciteitsnetwerk. Niet alleen de capaciteit neemt toe, maar ook de aard verandert. Er zijn meer bronnen, variërend van windparken op zee tot zonnepanelen op het dak van een particulier, die ook nog eens minder constant leveren dan het ouderwetse kluitje van schakelbare kolencentrales. Dat vraagt veel van het netwerk.

Dus vraagt het ook veel van de mensen die dat netwerk ontwerpen. Van Gemeren: ‘We zijn eigenlijk altijd op zoek naar nieuwe mensen. Liefst al met ervaring in de hoogspanningstechniek natuurlijk, maar als je bereid bent het te leren, zien we je ook graag.’

Daarnaast zoekt Joulz regelmatig ict’ers. Voor datanetwerken en de beveiliging daarvan, maar ook om BIM te maken of geografische informatiesystemen. De digitalisering van de hoogspanning kent vele gezichten.

Naar boven