Smart cities: nieuwe aanpak datamanagement bij gemeenten | Technisch Weekblad
Partner content

Smart cities: nieuwe aanpak datamanagement bij gemeenten

redactie | vrijdag 19 maart 2021

Als de gemeentelijke ambities voor smart cities vorm willen krijgen, is er werk aan de winkel. De openbare ruimte moet slimmer worden ingericht om bijvoorbeeld verkeersdrukte, straatverlichting of luchtkwaliteit real time te kunnen monitoren en nuttige data te verzamelen. Maar hoe gebruik en deel je deze data? En hoe zorg je ervoor dat een gemeente een dashboard krijgt waarmee (real time) monitoring mogelijk wordt?

 

‘De gemeente Dronten wil verschillende dimregimes op de straatverlichting kunnen monitoren’, zegt Rob Janssen, projectmanager data en informatie bij Antea Group. De nieuwe openbare verlichting van Signify, een Nederlandse producent van lichtbronnen, bevat al sensoren die dit soort monitoring mogelijk maken. De armaturen en ledverlichting geven o.a. stroomverbruik, het dimniveau en informatie over aanstaand onderhoud door. ‘De data zijn er, maar ze zijn nog niet real time beschikbaar in het assetmanagementsysteem van Antea Group waarin de straatverlichting opgenomen is.’

Antea Group adviseert gemeenten, waaronder de gemeente Dronten, over het beheer van de openbare ruimte. Hun assetmanagementsoftware (GBI) helpt gemeenten daarbij. Antea Group is recent de samenwerking aangegaan met KPN om relevante data real time op de juiste plek te krijgen. Via KPN’s Data Services Hub (DSH) is het mogelijk om de gegevens over bijvoorbeeld de straatverlichting op een makkelijke manier bij Signify op te halen en door te zetten naar de assetmanagementsoftware van de gemeente. Via de assetmanagementsoftware van Antea Group krijgt de gemeente vervolgens op één overzichtelijke plek inzicht in alle relevante informatie.

Raketwetenschap?

‘Data van verschillende apparaten samenbrengen op één platform en beschikbaar maken voor alle relevante partijen past goed bij een modern, datagedreven telecombedrijf als KPN’, aldus Rutger Borst, Business Development manager bij KPN. ‘Als grootste verbinder van Nederland brengen we mensen, bedrijven en apparaten met elkaar in contact. We zijn gewend om robuuste infrastructuren te bouwen en onderhouden, waarmee organisaties kunnen communiceren. Tegenwoordig zien we dat data uitwisselen belangrijker wordt in onze samenleving. Daarom kiezen steeds meer organisaties voor een betrouwbare partner die hen daarbij ondersteunt. Wij bieden met DSH een platform dat schaalbaar is. Verschillende softwarepakketten van verschillende partijen in de markt kunnen erop inhaken. Wij zorgen ervoor dat data van onder andere IoT-apparaten veilig verstuurd worden. Andere partijen kunnen dan, met toestemming van de data-eigenaar, gebruikmaken van (delen van) deze data, waardoor nieuwe waarde en inzichten worden gecreëerd.’

Werken met data is geen raketwetenschap, de ideeën voor smart cities en hierbij benodigde IoT-sensoren bestaan al een klein decennium. ‘Maar om het echt in te zetten, om echt waarde uit data te halen, heb je processen nodig die ruimte bieden aan nieuwe inzichten én een ICT-infrastructuur die wendbaar en flexibel is. Veel gemeenten zijn al bezig met het digitaliseren van hun processen en het slimmer inrichten van hun ICT. Regie krijgen over beschikbare data is daarin een belangrijke stap, zeker met het oog op de toekomst’, vervolgt Janssen van Antea Group. ‘Voorheen ontving de gemeente Dronten bijvoorbeeld maandelijks of jaarlijks een energieafrekening. Nu kan de verlichtingsbeheerder van de gemeente via het platform een nieuw dimregime op de straatverlichting instellen en ziet hij ‘s ochtends direct het (financiële) effect van het aangepaste dimregime van de vorige dag in het dashboard.’

Naast de verlichting heeft Antea Group een pilot uitgevoerd met luchtkwaliteitssensoren om fijnstofconcentraties in een wijk te meten. ‘Dat is noodzakelijk in het kader van de omgevingswet die vanaf 2022 in gaat en gemeenten verplicht de leefbaarheid in de gemeente te monitoren’, zegt Janssen.

Meer weten over data delen bij gemeenten en de rol van Antea Group en KPN? Ga dan naar: Anteagroup.nl

 

Meer doen met meer data

Het aantal partijen dat zich bezighoudt met data, digitale toepassingen en IoT-ontwikkelingen neemt toe. Kijkend naar het werkveld van de lokale en regionale overheid, zie je een lappendeken van toeleveranciers en partijen die slimme software ontwikkelen. ‘Dat is echt een uitdaging’, zegt Borst van KPN. ‘Veel partijen staan ervoor open om samen te werken met andere ontwikkelaars, maar de inrichting van hun oplossingen is daar niet altijd een-op-een geschikt voor. Hierdoor worden veel data niet of niet optimaal gebruikt. De vraag is hoe deze partijen ervoor kunnen zorgen dat iedereen data, die vanuit verschillende bronnen afkomstig zijn, (real time) kan verzenden en ontvangen. Zo kunnen ze deze data wel optimaal gebruiken in de door hen ontwikkelde toepassingen en combineren met datastromen van anderen.’

Omdat er geen onafhankelijk dataverzamelpunt was, bleef elke ontwikkelaar en leverancier een beetje in zijn eigen bubbel opereren. ‘Dat is ontzettend zonde. Het DSH-platform biedt wel een onafhankelijke verzamelruimte. Elke aanbieder kan hier op een specifiek stukje inhaken, data leveren en afnemen – mits toegestaan door de data-eigenaar natuurlijk. Bovendien fungeert het platform als een scheiding tussen data- en softwareleverancier. Data worden als het ware als pakketjes aangeboden. Ze zitten niet vast in specifieke software of toepassingen. Hiermee komen gemeenten los van ‘vendor dependencies’ die ze mogelijk door de jaren heen hebben opgebouwd. Dit biedt gemeenten meer controle over de data, maar kan ook een extra beheervraagstuk voor de gemeenten met zich meebrengen. Daar helpen we gemeenten ook graag bij, zodat ze op een veilige manier de regie houden over al hun data’, vertelt Borst, die de ontwikkeling van de DSH van dichtbij meemaakte.

 

Ontdekkingsreis

Een mooi voorbeeld van datadeling via de DSH waarbij de reiziger geholpen wordt, is de Flitsmeister-app. Wie de app gebruikt ziet dat deze op sommige plaatsen laat zien wat een stoplicht aangeeft en of er nood- of hulpdiensten in de directe omgeving zijn. ‘Dat is het resultaat van het Talking Traffic-programma van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat waar KPN bij betrokken was. In het kader daarvan is de DSH in beginsel ontwikkeld. Nood- en hulpdiensten of bussen en trams kunnen tot 5 minuten voor de verwachte aankomsttijd prioriteit aanvragen bij verkeerslichten,’ aldus Borst. ‘Ook verkeersdrukte wordt gemonitord. Al deze informatie wordt verzameld in de DSH en gedistribueerd naar verschillende bronnen of kanalen. Verschillende partijen voeren data in en andere partijen willen deze data weer gebruiken en verwerken tot bruikbare informatie. Een complex proces, dat ook qua cybersecurity op orde moet zijn. Gelukkig hebben wij daarop stevige controle en beveiligen we het platform op verschillende manieren.’

Kent de DSH daarnaast nog meer toepassingen? ‘Juist door de onafhankelijke platforminrichting van de DSH zijn de mogelijkheden nagenoeg eindeloos. We staan met gemeenten en andere initiatiefnemers pas aan het begin van een ontdekkingsreis over de vraag hoe we de waarde van data voor inwoners en omgeving nog beter naar boven kunnen halen’, besluit Rob Janssen. ‘Het mooie van data is, dat data 100% neutraal zijn. Wat je met data doet, dat bepaalt de waarde. Ook inwoners van een gemeente zelf kunnen hier hun voordeel mee doen. De ontwikkelingen zullen alleen maar doorgaan. 5G, toenemende techniek en sensoren in voertuigen, meer AI op de weg, de wens om energie te besparen en een toenemende vraag naar (real time) gegevens uit de openbare ruimte.’ Borst: ‘We kunnen data nu veilig delen. Security by design is ons uitgangspunt bij KPN. De volgende stap is dat partijen over hun schaduw heen stappen, en ja zeggen tegen het daadwerkelijk beschikbaar maken van hun data voor slimme toepassingen.’

Ontvang de nieuwsbrief

Meld je nu aan!

Gratis proefabonnement TW

Bestel nu 2 gratis proefnummers TW